Een beëindigingsovereenkomst is een overeenkomst waarmee werkgever en werknemer samen afspraken maken over het einde van de arbeidsrelatie. De term wordt vaak door elkaar gebruikt met 'vaststellingsovereenkomst'. In deze gids leggen we uit wat een beëindigingsovereenkomst precies is, wat het verschil is met een vaststellingsovereenkomst en waar u op moet letten.
Wat is een beëindigingsovereenkomst?
Een beëindigingsovereenkomst is een overeenkomst waarin werkgever en werknemer afspraken vastleggen over de beëindiging van het dienstverband. De term benadrukt dat het gaat om het beëindigen van een relatie – in dit geval de arbeidsrelatie.
Belangrijk: Een beëindigingsovereenkomst waarmee een arbeidsovereenkomst eindigt moet schriftelijk worden aangegaan. Als werknemer bent u nooit verplicht om te tekenen – uw instemming is volledig vrijwillig.
In een beëindigingsovereenkomst worden typisch de volgende zaken geregeld:
- De einddatum van de arbeidsovereenkomst
- De reden van de beëindiging
- Een eventuele ontslagvergoeding
- Afspraken over de opzegtermijn
- Vrijstelling van werkzaamheden
- Uitbetaling van vakantiedagen en vakantiegeld
- Afspraken over eventuele bedingen (concurrentie, relatie, geheimhouding)
- Een finale kwijting
Verschil tussen beëindigingsovereenkomst en vaststellingsovereenkomst
De termen 'beëindigingsovereenkomst' en 'vaststellingsovereenkomst' worden in de praktijk vaak door elkaar gebruikt. Juridisch gezien is er echter een verschil:
De vaststellingsovereenkomst
De vaststellingsovereenkomst is een benoemde overeenkomst die is geregeld in de wet (artikel 7:900 e.v. van het Burgerlijk Wetboek). Het bijzondere aan een vaststellingsovereenkomst is dat de afspraken die hierin worden gemaakt zelfs in strijd mogen zijn met dwingendrechtelijke regels.
Dit maakt een vaststellingsovereenkomst juridisch zeer sterk: als de overeenkomst eenmaal is gesloten, is deze moeilijk aan te tasten. Vandaar ook het woord 'vast' in vaststellingsovereenkomst.
Let op: De vaststellingsovereenkomst als juridisch instrument is breder dan alleen het arbeidsrecht. Het wordt ook gebruikt om geschillen te beslechten in andere rechtsgebieden, zoals huurrecht of handelsrecht. In de context van deze website bespreken we specifiek de vaststellingsovereenkomst bij beëindiging van een arbeidsovereenkomst.
De beëindigingsovereenkomst
De beëindigingsovereenkomst is geen benoemde overeenkomst. De term komt formeel niet in de wet voor en heeft dus geen specifieke juridische definitie. Het is simpelweg een beschrijvende naam voor een overeenkomst waarmee een relatie wordt beëindigd.
Een beëindigingsovereenkomst mag niet in strijd zijn met dwingendrechtelijke regels en kan in het algemeen eenvoudiger worden 'teruggedraaid' dan een vaststellingsovereenkomst.
In de praktijk
In het arbeidsrecht worden beide termen door elkaar gebruikt en wordt er in de praktijk hetzelfde mee bedoeld. Juristen kiezen meestal voor de benaming 'vaststellingsovereenkomst' vanwege de sterkere juridische status.
Belangrijk om te weten: een beëindigingsovereenkomst kán ook een vaststellingsovereenkomst zijn, maar dat hoeft niet. Als in de overeenkomst staat dat het een vaststellingsovereenkomst betreft in de zin van artikel 7:900 BW, dan gelden de bijzondere regels van de vaststellingsovereenkomst.
Verschil met ontslag via UWV of kantonrechter
Bij een beëindigingsovereenkomst regelen werkgever en werknemer het ontslag onderling. Dit is anders dan bij de twee andere ontslagroutes:
- Ontslag via het UWV: Bij bedrijfseconomische redenen of langdurige arbeidsongeschiktheid vraagt de werkgever een ontslagvergunning aan bij het UWV. De werknemer kan verweer voeren.
- Ontslag via de kantonrechter: Bij andere ontslaggronden (zoals disfunctioneren of een verstoorde arbeidsrelatie) moet de werkgever naar de rechter. De werknemer wordt gehoord en de rechter beslist.
Bij beide routes heeft u als werknemer wettelijk recht op de transitievergoeding. Bij een beëindigingsovereenkomst is dit niet automatisch het geval – de vergoeding moet worden overeengekomen.
Uw rechten bij een beëindigingsovereenkomst
Of het nu gaat om een beëindigingsovereenkomst of een vaststellingsovereenkomst: uw rechten als werknemer zijn in grote lijnen hetzelfde.
De bedenktijd
Na het ondertekenen van de overeenkomst heeft u een wettelijke bedenktijd van 14 dagen. Binnen deze periode kunt u de overeenkomst zonder opgaaf van redenen ontbinden. Als de werkgever u niet schriftelijk op deze bedenktijd heeft gewezen, wordt de termijn verlengd naar 21 dagen.
Recht op WW-uitkering
Als de overeenkomst correct is opgesteld, behoudt u uw recht op een WW-uitkering. Hiervoor moet aan de volgende voorwaarden worden voldaan:
- Het initiatief voor de beëindiging ligt bij de werkgever
- De reden van beëindiging is neutraal geformuleerd
- Er is geen sprake van een dringende reden
- De opzegtermijn is correct gehanteerd
Onderhandelingsruimte
U bent niet verplicht om de overeenkomst te tekenen en u kunt onderhandelen over de voorwaarden. Punten waar vaak over onderhandeld wordt:
- De hoogte van de ontslagvergoeding
- De einddatum
- Vrijstelling van werk met behoud van salaris
- Het laten vervallen van concurrentie- en relatiebeding
- Een positief getuigschrift
- Vergoeding van juridische kosten
Beëindigingsovereenkomst en de transitievergoeding
Bij een regulier ontslag heeft u wettelijk recht op de transitievergoeding. Bij een beëindigingsovereenkomst is dit anders: de transitievergoeding is niet automatisch van toepassing.
In de praktijk bieden werkgevers meestal wel een vergoeding aan die minimaal gelijk is aan de transitievergoeding. De reden is simpel: zonder een redelijke vergoeding zal een werknemer niet snel instemmen met de overeenkomst.
De transitievergoeding wordt als volgt berekend:
- 1/3 bruto maandsalaris per dienstjaar
- Maximum: €98.000 bruto (of een jaarsalaris indien hoger)
Waar moet u op letten bij een beëindigingsovereenkomst?
Voordat u een beëindigingsovereenkomst tekent, zijn dit de belangrijkste aandachtspunten:
1. De reden van beëindiging
De reden moet neutraal zijn geformuleerd en het initiatief moet bij de werkgever liggen. Dit is essentieel voor uw WW-uitkering.
2. De einddatum
Controleer of de einddatum rekening houdt met de wettelijke opzegtermijn. Een te vroege einddatum kan betekenen dat uw WW-uitkering later ingaat.
3. De vergoeding
Vergelijk de aangeboden vergoeding met de wettelijke transitievergoeding. Is er ruimte om te onderhandelen over een hoger bedrag?
4. Vakantiedagen en vakantiegeld
Worden openstaande vakantiedagen uitbetaald? En wat gebeurt er met het opgebouwde vakantiegeld?
5. Concurrentie- en relatiebeding
Als u een concurrentie- of relatiebeding heeft, controleer dan of dit komt te vervallen. Dit is bij ontslag op initiatief van de werkgever vaak onderhandelbaar.
6. Getuigschrift
Is afgesproken dat u een positief getuigschrift ontvangt?
7. Bedenktijd
Is de bedenktijd van 14 dagen vermeld in de overeenkomst?
8. Finale kwijting
Wat valt precies onder de finale kwijting? Geeft u hiermee geen rechten op waar u later spijt van krijgt?
Beëindigingsovereenkomst bij ziekte
Bent u ziek op het moment dat u een beëindigingsovereenkomst ontvangt? Wees dan extra voorzichtig. Tijdens ziekte geldt een opzegverbod en het tekenen van een overeenkomst kan ernstige gevolgen hebben:
- U kunt uw recht op een Ziektewetuitkering verliezen
- Het UWV kan het tekenen zien als een benadelingshandeling
- Uw WIA-aanvraag kan in gevaar komen
Het advies is om bij ziekte altijd eerst juridisch advies in te winnen voordat u tekent.
Tips bij het ontvangen van een beëindigingsovereenkomst
Neem de tijd
U bent niet verplicht om direct te tekenen. Uw werkgever mag u niet onder druk zetten. Neem de tijd om de overeenkomst te lezen en te begrijpen.
Laat de overeenkomst controleren
Een beëindigingsovereenkomst is opgesteld door (de advocaat van) uw werkgever en is primair in het belang van de werkgever geschreven. Het is daarom verstandig om de overeenkomst te laten controleren door een onafhankelijke jurist die uw belangen behartigt.
Onderhandel
Het eerste voorstel is zelden het beste. Er is vaak ruimte om te onderhandelen over de voorwaarden, vooral over de vergoeding.
Gebruik de bedenktijd
Na ondertekening heeft u 14 dagen bedenktijd. Gebruik deze tijd om de overeenkomst alsnog te laten controleren als u dat nog niet heeft gedaan.
Veelgestelde vragen
Is een beëindigingsovereenkomst hetzelfde als een VSO?
In de praktijk worden de termen door elkaar gebruikt. Juridisch gezien is een vaststellingsovereenkomst een benoemde overeenkomst met een sterkere juridische status.
Moet ik een beëindigingsovereenkomst tekenen?
Nee, u bent nooit verplicht om te tekenen. Als u weigert, moet uw werkgever de reguliere ontslagprocedure volgen.
Heb ik recht op WW na een beëindigingsovereenkomst?
Ja, mits de overeenkomst correct is opgesteld. Het initiatief moet bij de werkgever liggen en de ontslagreden moet neutraal zijn.
Kan ik de overeenkomst ongedaan maken?
Binnen 14 dagen na ondertekening kunt u de overeenkomst ontbinden (bedenktijd). Daarna is het zeer moeilijk om de overeenkomst aan te tasten.