Bent u ziek en heeft u een vaststellingsovereenkomst ontvangen? Wees dan extra voorzichtig. Het tekenen van een VSO tijdens ziekte kan ernstige gevolgen hebben voor uw uitkeringsrechten. In deze gids leggen we uit wat de risico's zijn, wanneer het wel kan en waar u op moet letten.
Waarschuwing
Teken nooit zomaar een vaststellingsovereenkomst als u ziek bent. Het UWV kan dit zien als een benadelingshandeling, waardoor u uw recht op een Ziektewet- of WW-uitkering verliest. Win altijd eerst juridisch advies in.
Het opzegverbod tijdens ziekte
In Nederland geldt een opzegverbod tijdens ziekte. Dit betekent dat uw werkgever u via het UWV of de kantonrechter gedurende de eerste twee jaar van uw ziekte niet mag ontslaan. Dit opzegverbod is bedoeld om werknemers te beschermen tegen baanverlies terwijl ze herstellen.
Belangrijk: Het opzegverbod betekent niet dat een werkgever u geen vaststellingsovereenkomst mag aanbieden. Dat mag wel. Het verschil is dat u bij een VSO vrijwillig instemt met de beëindiging – en daarmee zelf de bescherming van het opzegverbod opgeeft. Het opzegverbod blijft formeel bestaan, maar wordt bij een VSO anders getoetst door het UWV.
Belangrijke punten over het opzegverbod:
- Het opzegverbod geldt gedurende de eerste 104 weken (2 jaar) van ziekte
- Uw werkgever moet uw loon doorbetalen tijdens ziekte
- U heeft recht op re-integratie en begeleiding
- Na twee jaar vervalt het opzegverbod
Waarom is tekenen tijdens ziekte risicovol?
Als u ziek bent en een vaststellingsovereenkomst tekent, geeft u vrijwillig de bescherming van het opzegverbod op. De gevolgen zijn afhankelijk van uw specifieke situatie – er is een groot verschil tussen kortdurende ziekte (zoals een griep) en langdurige arbeidsongeschiktheid. Bij langdurige of ernstige ziekte zijn de risico's veel groter.
Risico 1: Verlies van loondoorbetaling
Als u niet zou meewerken aan een vaststellingsovereenkomst, zou uw werkgever verplicht zijn om uw loon twee jaar lang door te betalen. Door te tekenen verliest u dit recht.
Risico 2: Geen Ziektewetuitkering
Als u op de einddatum van uw arbeidsovereenkomst nog ziek bent, zou u normaal gesproken een Ziektewetuitkering ontvangen. Het UWV kan deze uitkering echter weigeren als u vrijwillig heeft meegewerkt aan uw ontslag terwijl u ziek was.
Risico 3: Geen WW-uitkering
Voor een WW-uitkering moet u beschikbaar zijn voor de arbeidsmarkt. Als u ziek bent en niet kunt werken, komt u niet in aanmerking voor WW. Het UWV kan uw aanvraag weigeren.
Risico 4: Problemen met WIA
Als uw ziekte langdurig is, kunt u na twee jaar in aanmerking komen voor een WIA-uitkering. Door voortijdig te tekenen, verstoort u dit traject en kunt u uw WIA-rechten in gevaar brengen. Het re-integratietraject wordt onderbroken en de WIA-beoordeling kan negatief uitpakken.
Risico 5: Verlies van loondoorbetalingsrechten
Tijdens de eerste twee jaar ziekte is uw werkgever verplicht minimaal 70% van uw loon door te betalen. Door een VSO te tekenen, verliest u dit recht. Afhankelijk van uw situatie kan dit neerkomen op aanzienlijke bedragen.
Risico 6: Benadelingshandeling
Het UWV kan het tekenen van een vaststellingsovereenkomst tijdens ziekte zien als een 'benadelingshandeling'. Dit betekent dat u bewust heeft meegewerkt aan uw eigen werkloosheid, wat kan leiden tot weigering of korting van uitkeringen. Dit geldt voor zowel de Ziektewet- als de WW-uitkering.
Wanneer kan het wél?
Of het tekenen van een vaststellingsovereenkomst tijdens ziekte verstandig is, hangt sterk af van uw specifieke situatie. Het is zeker niet zo dat het altijd kan of altijd niet kan. Hieronder de situaties waarin tekenen mogelijk een optie is – maar altijd met juridisch advies:
1. Situatieve arbeidsongeschiktheid
Als uw ziekte wordt veroorzaakt door omstandigheden op het werk (zoals een burn-out of werkgerelateerde spanningsklachten), kan een vaststellingsovereenkomst juist een goede oplossing zijn. De verwachting is dan dat u snel herstelt zodra u niet meer in die werksituatie zit.
2. De 28-dagenregel
Er is een mogelijkheid om ondanks ziekte toch een vaststellingsovereenkomst te tekenen en in aanmerking te komen voor WW. Dit kan door u minimaal 28 dagen vóór de einddatum hersteld te melden. In dat geval wordt u niet langer als ziek aangemerkt door het UWV.
Let op: Dit werkt alleen als u daadwerkelijk in staat bent om te solliciteren en aan de slag te gaan bij een andere werkgever.
3. Na twee jaar ziekte
Na 104 weken (twee jaar) ziekte vervalt het opzegverbod. Uw werkgever kan dan via het UWV ontslag aanvragen, of u een vaststellingsovereenkomst aanbieden. In deze situatie is tekenen vaak een goede optie, mits u een goede vergoeding krijgt.
Vaststellingsovereenkomst na 2 jaar ziekte
De situatie na twee jaar ziekte is anders dan tijdens de eerste twee jaar. Na het verstrijken van de wachttijd:
- Vervalt het opzegverbod
- Kan de werkgever een ontslagvergunning aanvragen bij het UWV
- Heeft u recht op de transitievergoeding
- Kunt u in aanmerking komen voor WIA-uitkering
De werkgever kan de betaalde transitievergoeding terugvragen bij het UWV via de compensatieregeling.
Waar moet u op letten bij ziekte?
Als u toch overweegt om een vaststellingsovereenkomst te tekenen terwijl u ziek bent, let dan op de volgende punten:
1. Beschikbaarheid voor de arbeidsmarkt
De kernvraag is of u direct beschikbaar bent of kunt zijn voor de arbeidsmarkt. Kunt u solliciteren en daadwerkelijk aan de slag gaan bij een andere werkgever? Als het antwoord nee is, is tekenen meestal onverstandig.
2. Verwacht hersteltermijn
Als u verwacht snel te herstellen zodra u uit de werksituatie bent, kan tekenen een optie zijn. Dit geldt vooral bij situatieve arbeidsongeschiktheid.
3. De 28-dagenregel
Overweeg of u zich 28 dagen vóór de einddatum kunt hersteld melden. Dit kan uw WW-rechten beschermen.
4. De hoogte van de vergoeding
Als u toch besluit te tekenen, zorg dan dat u een goede vergoeding krijgt. Dit compenseert deels het risico dat u loopt.
5. Juridisch advies
Bij twijfel: win altijd juridisch advies in. De gevolgen van een verkeerde beslissing kunnen groot zijn.
Wat te doen als u een VSO ontvangt terwijl u ziek bent?
Stap 1: Teken niet direct
Onderteken nooit direct een vaststellingsovereenkomst, zeker niet als u ziek bent. U heeft het recht om de tijd te nemen.
Stap 2: Win juridisch advies in
Laat de vaststellingsovereenkomst controleren door een jurist die gespecialiseerd is in arbeidsrecht. Leg uw ziektesituatie uit en vraag naar de risico's.
Stap 3: Overleg met uw bedrijfsarts
Bespreek uw situatie met de bedrijfsarts. Wat is de prognose? Wanneer verwacht u te kunnen werken?
Stap 4: Maak een afweging
Op basis van het juridisch advies en het gesprek met de bedrijfsarts kunt u een weloverwogen beslissing nemen.
Stap 5: Onderhandel indien nodig
Als u besluit te tekenen, onderhandel dan over de voorwaarden. Zorg voor een goede vergoeding en gunstige afspraken.
De bedenktijd bij ziekte
Ook als u ziek bent, heeft u na het tekenen van een vaststellingsovereenkomst een bedenktijd van 14 dagen (of 21 dagen als dit niet in de overeenkomst staat). Binnen deze periode kunt u de overeenkomst ontbinden.
Gebruik deze bedenktijd om:
- Alsnog juridisch advies in te winnen
- De consequenties te overwegen
- Te beslissen of u de ontbinding wilt inroepen
Veelgestelde vragen
Mag mijn werkgever mij een VSO aanbieden als ik ziek ben?
Ja, uw werkgever mag een vaststellingsovereenkomst aanbieden. U bent echter niet verplicht om te tekenen, en het opzegverbod beschermt u tegen gedwongen ontslag.
Wat als ik al heb getekend en nu spijt heb?
Als u binnen de bedenktijd van 14 dagen bent, kunt u de overeenkomst ontbinden. Daarna is het veel moeilijker om de overeenkomst aan te tasten.
Krijg ik de transitievergoeding bij ziekte?
Bij een vaststellingsovereenkomst is de transitievergoeding niet automatisch van toepassing. De vergoeding moet worden overeengekomen. Na twee jaar ziekte heeft u bij regulier ontslag wel recht op de transitievergoeding.
Kan ik beter wachten tot ik beter ben?
In de meeste gevallen is het verstandig om te wachten tot u hersteld bent voordat u een vaststellingsovereenkomst tekent. Zo beschermt u uw uitkeringsrechten.