Als werkgever en werknemer het niet eens worden over beëindiging van het dienstverband, kan de werkgever naar de kantonrechter stappen. De kantonrechter beoordeelt dan of er een geldige ontslaggrond is en kan de arbeidsovereenkomst ontbinden. In dit artikel leest u alles over de ontbindingsprocedure bij de kantonrechter.
Wanneer naar de kantonrechter?
Niet elk ontslag loopt via de kantonrechter. De wet maakt onderscheid tussen verschillende ontslagroutes, afhankelijk van de reden voor het ontslag.
Ontslaggronden voor de kantonrechter
De kantonrechter behandelt ontslagzaken bij de volgende ontslaggronden:
- Disfunctioneren: De werknemer functioneert onvoldoende
- Verwijtbaar handelen: De werknemer heeft ernstig verwijtbaar gehandeld
- Verstoorde arbeidsverhouding: De werkrelatie is onherstelbaar beschadigd
- Frequent ziekteverzuim: Regelmatige afwezigheid door ziekte met onaanvaardbare gevolgen
- Andere omstandigheden: Bijzondere situaties die niet onder andere gronden vallen
- Cumulatiegrond: Een combinatie van meerdere ontslaggronden
Wanneer naar het UWV?
Bij bedrijfseconomische redenen of langdurige arbeidsongeschiktheid (twee jaar ziekte) moet de werkgever naar het UWV in plaats van de kantonrechter.
Overzicht ontslagroutes
Kantonrechter: Disfunctioneren, verwijtbaar handelen, verstoorde arbeidsrelatie, frequent ziekteverzuim, cumulatiegrond.
UWV: Bedrijfseconomische redenen, langdurige arbeidsongeschiktheid (2 jaar ziek).
Vaststellingsovereenkomst: Alle situaties waarbij werkgever en werknemer het eens zijn.
De ontbindingsprocedure
De procedure bij de kantonrechter wordt de ontbindingsprocedure genoemd. Deze procedure kent vaste stappen en termijnen.
Stap 1: Het verzoekschrift
De procedure begint met het indienen van een verzoekschrift door de werkgever. In dit verzoekschrift staat:
- De ontslaggrond (reden voor het ontslag)
- Onderbouwing met feiten en omstandigheden
- Bewijsstukken (dossier, waarschuwingen, verslagen)
- De datum waarop de arbeidsovereenkomst moet eindigen
Stap 2: Het verweerschrift
Als werknemer ontvangt u het verzoekschrift en krijgt u de gelegenheid om verweer te voeren. In uw verweerschrift kunt u:
- De feiten van de werkgever betwisten
- Uw kant van het verhaal vertellen
- Eigen bewijsstukken overleggen
- Een hogere vergoeding vragen
- Verzoeken om het ontbindingsverzoek af te wijzen
Het verweerschrift moet minimaal vijf dagen voor de zitting bij de kantonrechter en de werkgever zijn ingediend.
Stap 3: De zitting
De kantonrechter plant een zitting waarop beide partijen hun standpunt kunnen toelichten. De zitting wordt binnen vijf weken na binnenkomst van het verzoekschrift gepland. Tijdens de zitting:
- Licht de werkgever het verzoek toe
- Geeft de werknemer verweer
- Stelt de rechter vragen aan beide partijen
- Kunnen partijen reageren op elkaar
Stap 4: De beschikking
Na de zitting doet de kantonrechter uitspraak. Dit gebeurt meestal binnen enkele weken. De rechter kan:
- Het ontbindingsverzoek toewijzen (arbeidsovereenkomst wordt ontbonden)
- Het ontbindingsverzoek afwijzen (dienstverband blijft bestaan)
- Een vergoeding toekennen aan de werknemer
Duur van de procedure
Een ontbindingsprocedure bij de kantonrechter duurt gemiddeld acht weken. Dit is korter dan veel mensen denken.
Tijdlijn
- Week 1: Indienen verzoekschrift
- Week 2-3: Werknemer ontvangt verzoekschrift en bereidt verweer voor
- Week 4-5: Indienen verweerschrift, zitting gepland
- Week 5-6: Zitting bij de kantonrechter
- Week 6-8: Beschikking (uitspraak)
Spoedprocedure
In urgente gevallen kan een spoedprocedure worden gestart. Dit kan bijvoorbeeld bij ontslag op staande voet of een acute situatie. De termijnen zijn dan korter.
Vergoedingen bij ontslag via de kantonrechter
Bij ontbinding door de kantonrechter kunt u recht hebben op verschillende vergoedingen.
Transitievergoeding
Als de kantonrechter de arbeidsovereenkomst ontbindt, heeft u recht op de transitievergoeding. Deze bedraagt 1/3 maandsalaris per gewerkt jaar. De transitievergoeding is wettelijk verplicht, tenzij u ernstig verwijtbaar heeft gehandeld.
Billijke vergoeding
Naast de transitievergoeding kan de kantonrechter een billijke vergoeding toekennen. Dit is een extra vergoeding die wordt toegekend als de werkgever ernstig verwijtbaar heeft gehandeld. Denk aan:
- Ontslag zonder geldige reden
- Onzorgvuldig handelen door de werkgever
- Onterechte beschuldigingen
- Discriminatie of intimidatie
De hoogte van de billijke vergoeding is niet aan een maximum gebonden en kan oplopen tot aanzienlijke bedragen.
Hogere transitievergoeding bij cumulatiegrond
Als de kantonrechter de arbeidsovereenkomst ontbindt op basis van de cumulatiegrond (een combinatie van ontslagredenen die afzonderlijk onvoldoende zijn), ontvangt u als extra compensatie een 50% hogere transitievergoeding.
Voorbeeld cumulatiegrond
Een werkgever verzoekt om ontbinding wegens disfunctioneren en een verstoorde arbeidsrelatie. Geen van beide gronden is op zichzelf voldoende voor ontslag, maar in combinatie wel. Bij toewijzing ontvangt u 150% van de normale transitievergoeding.
Als werknemer in verweer
Als uw werkgever een ontbindingsverzoek heeft ingediend, is het belangrijk om goed verweer te voeren.
Schakel juridische hulp in
Een ontbindingsprocedure is juridisch complex. Schakel een arbeidsrechtadvocaat of jurist in om u bij te staan. Zij kunnen:
- Het verweerschrift opstellen
- U voorbereiden op de zitting
- Onderhandelen over een schikking
- Uw belangen behartigen
Bouw uw verweer op
In uw verweer kunt u verschillende strategieën volgen:
- Betwist de feiten: Als de door de werkgever gestelde feiten niet kloppen
- Betwist de grond: Als de ontslaggrond niet voldragen is
- Vraag om afwijzing: Verzoek de rechter het ontbindingsverzoek af te wijzen
- Vraag een vergoeding: Eis transitievergoeding en eventueel billijke vergoeding
Schikking tijdens de procedure
Het komt regelmatig voor dat partijen tijdens de procedure alsnog tot een schikking komen. Dit resulteert dan in een vaststellingsovereenkomst. Voordelen van schikken:
- Zekerheid over de uitkomst
- Vaak een hogere vergoeding dan de rechter zou toekennen
- Geen openbare uitspraak
- Snellere afwikkeling
Hoger beroep
Als u het niet eens bent met de beschikking van de kantonrechter, kunt u in hoger beroep gaan.
Termijn
U moet binnen drie maanden na de uitspraak hoger beroep instellen bij het gerechtshof. Dit is een strikte termijn die niet kan worden verlengd.
Wat gebeurt er in hoger beroep?
In hoger beroep wordt de zaak opnieuw behandeld door het gerechtshof. De rechters kijken met frisse blik naar de zaak en kunnen tot een andere conclusie komen. Let op: ook de werkgever kan in hoger beroep gaan.
Schorsende werking
Hoger beroep heeft in arbeidsrechtelijke zaken geen schorsende werking. Dit betekent dat de beschikking van de kantonrechter blijft gelden zolang het gerechtshof geen andere beslissing neemt. Als de arbeidsovereenkomst is ontbonden, blijft die ontbinding van kracht tijdens het hoger beroep.
Ontbindingsprocedure versus vaststellingsovereenkomst
Wat is beter: een ontbindingsprocedure of een vaststellingsovereenkomst? Dit hangt af van uw situatie.
Voordelen vaststellingsovereenkomst
- Zekerheid over de uitkomst
- Snellere afwikkeling
- Geen proceskosten
- Geen openbare procedure
- Onderhandelbare voorwaarden
Wanneer procedure verkiezen?
Een procedure kan de voorkeur hebben als:
- U denkt dat het ontbindingsverzoek wordt afgewezen
- De werkgever ernstig verwijtbaar heeft gehandeld (billijke vergoeding)
- U een principiële uitspraak wilt
- De aangeboden vaststellingsovereenkomst onacceptabel is
Parallelle routes
Sommige werkgevers kiezen ervoor om naast het indienen van een ontbindingsverzoek ook een vaststellingsovereenkomst aan te bieden. Dit geeft de werkgever meer onderhandelingspositie. Als werknemer kunt u dan kiezen: akkoord gaan met de vaststellingsovereenkomst of de procedure afwachten.
Kosten van een ontbindingsprocedure
Een procedure bij de kantonrechter brengt kosten met zich mee.
Griffierecht
Zowel werkgever als werknemer betalen griffierecht. De hoogte hiervan hangt af van de aard van de zaak en wordt jaarlijks vastgesteld.
Advocaatkosten
Hoewel een advocaat niet verplicht is in een kantonrechterprocedure, is juridische bijstand wel aan te raden. Advocaatkosten kunnen aanzienlijk zijn, afhankelijk van de complexiteit van de zaak.
Proceskostenveroordeling
De rechter kan de verliezende partij veroordelen in de proceskosten van de wederpartij. In arbeidsrechtelijke zaken wordt dit echter niet altijd toegewezen.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt een ontbindingsprocedure?
Gemiddeld acht weken, van verzoekschrift tot beschikking.
Kan de kantonrechter mijn ontslag tegenhouden?
Ja, als er geen geldige ontslaggrond is of als deze onvoldoende is onderbouwd, kan de rechter het ontbindingsverzoek afwijzen.
Krijg ik altijd transitievergoeding bij ontbinding?
Ja, tenzij u ernstig verwijtbaar heeft gehandeld. In dat geval kan de rechter de transitievergoeding geheel of gedeeltelijk afwijzen.
Wat is de billijke vergoeding?
Een extra vergoeding bovenop de transitievergoeding die wordt toegekend als de werkgever ernstig verwijtbaar heeft gehandeld.
Kan ik in hoger beroep?
Ja, binnen drie maanden na de uitspraak kunt u hoger beroep instellen bij het gerechtshof.
Heb ik een advocaat nodig?
Bij de kantonrechter is een advocaat niet verplicht, maar wel sterk aan te raden gezien de complexiteit van het arbeidsrecht.
Conclusie
Ontslag via de kantonrechter is een serieuze procedure met verstrekkende gevolgen. De kantonrechter beoordeelt of de werkgever een geldige reden heeft voor ontslag en kan de arbeidsovereenkomst ontbinden of het verzoek afwijzen.
Als werknemer heeft u het recht om verweer te voeren en kunt u aanspraak maken op transitievergoeding. Bij ernstig verwijtbaar handelen door de werkgever is ook een billijke vergoeding mogelijk.
In veel gevallen is een vaststellingsovereenkomst een betere optie dan een procedure, vanwege de zekerheid en snelheid. Schakel altijd juridische hulp in om uw belangen te behartigen, of het nu gaat om verweer voeren of onderhandelen over een vaststellingsovereenkomst.