Wanneer uw werkgever u wil ontslaan wegens bedrijfseconomische redenen of langdurige arbeidsongeschiktheid, moet hij eerst een ontslagaanvraag indienen bij het UWV. Dit is een formele procedure waarbij het UWV beoordeelt of het ontslag gerechtvaardigd is. In dit artikel leest u hoe de ontslagprocedure bij het UWV verloopt en wat uw rechten zijn als werknemer.
Wanneer moet de werkgever naar het UWV?
Niet elk ontslag loopt via het UWV. De wet schrijft voor dat werkgevers voor bepaalde ontslaggronden toestemming moeten vragen aan het UWV:
- Bedrijfseconomisch ontslag: Bij reorganisatie, slechte financiële situatie, werkvermindering of bedrijfssluiting
- Langdurige arbeidsongeschiktheid: Als een werknemer langer dan twee jaar ziek is en herstel niet te verwachten is
Voor andere ontslaggronden, zoals disfunctioneren, verwijtbaar handelen of een verstoorde arbeidsrelatie, moet de werkgever naar de kantonrechter in plaats van het UWV.
De ontslagprocedure bij het UWV stap voor stap
De ontslagprocedure bij het UWV bestaat uit verschillende fasen. Hieronder vindt u een overzicht van het volledige proces.
Stap 1: Indienen van de ontslagaanvraag
De werkgever dient de ontslagaanvraag in via het werkgeversportaal van het UWV. Hiervoor is eHerkenning nodig. Bij een bedrijfseconomische ontslagaanvraag moet de werkgever drie formulieren invullen:
UWV-formulieren bij bedrijfseconomisch ontslag
- Formulier A: Bedrijfsgegevens van de werkgever
- Formulier B: Gegevens van de werknemer(s) die ontslagen worden
- Formulier C: Toelichting op de bedrijfseconomische reden en het afspiegelingsbeginsel
Bij langdurige arbeidsongeschiktheid gebruikt de werkgever andere formulieren, specifiek gericht op de medische situatie en re-integratie-inspanningen.
Stap 2: Volledigheidstoets
Het UWV controleert eerst of de aanvraag volledig is. Ontbreken er documenten of is informatie onduidelijk, dan krijgt de werkgever de gelegenheid om de aanvraag aan te vullen. Pas als de aanvraag compleet is, start de inhoudelijke procedure.
Stap 3: Verweer van de werknemer
Zodra de aanvraag compleet is bevonden, stuurt het UWV een kopie van de volledige ontslagaanvraag naar u als werknemer. U krijgt vervolgens 14 dagen de tijd om hierop te reageren met een verweerschrift.
In uw verweer kunt u:
- De bedrijfseconomische noodzaak van het ontslag betwisten
- De selectie van werknemers aanvechten (afspiegelingsbeginsel)
- Herplaatsingsmogelijkheden aanvoeren
- Feitelijke onjuistheden in de aanvraag corrigeren
- Persoonlijke omstandigheden naar voren brengen
Stap 4: Reactie werkgever (optioneel)
Na uw verweer kan het UWV de werkgever de mogelijkheid geven om te reageren op uw bezwaren. Soms volgt er nog een tweede ronde van hoor en wederhoor. Dit hangt af van de complexiteit van de zaak en de inhoud van het verweer.
Stap 5: Beslissing door het UWV
Het UWV neemt een beslissing over de ontslagaanvraag. De behandeltermijn is meestal vier weken vanaf het moment dat de aanvraag compleet is. Bij een extra ronde van hoor en wederhoor duurt de procedure zeven tot acht weken.
Het UWV kan drie beslissingen nemen:
- Toestemming verlenen: De werkgever krijgt een ontslagvergunning
- Toestemming weigeren: Het ontslag wordt niet toegestaan
- Toestemming onder voorwaarden: Het UWV stelt aanvullende eisen
Wat toetst het UWV bij bedrijfseconomisch ontslag?
Bij een ontslagaanvraag wegens bedrijfseconomische redenen toetst het UWV verschillende aspecten:
Bedrijfseconomische noodzaak
De werkgever moet onderbouwen waarom ontslag noodzakelijk is. Het UWV beoordeelt of de aangevoerde redenen voldoende zijn om ontslag te rechtvaardigen. Geldige redenen zijn onder andere:
- Slechte financiële resultaten of verliesgevende situatie
- Structurele werkvermindering
- Organisatorische veranderingen
- Technologische ontwikkelingen
- Bedrijfssluiting of verplaatsing
Afspiegelingsbeginsel
Als er meerdere werknemers met dezelfde functie zijn, moet de werkgever het afspiegelingsbeginsel toepassen. Dit betekent dat binnen elke leeftijdsgroep de werknemer met het kortste dienstverband als eerste voor ontslag in aanmerking komt. Het doel is een evenwichtige leeftijdsopbouw te behouden.
De leeftijdsgroepen zijn:
- 15 tot 25 jaar
- 25 tot 35 jaar
- 35 tot 45 jaar
- 45 tot 55 jaar
- 55 jaar en ouder
Herplaatsingsmogelijkheden
De werkgever moet aantonen dat hij heeft onderzocht of u herplaatst kan worden in een andere passende functie binnen de organisatie. Pas als herplaatsing niet mogelijk is, mag ontslag worden aangevraagd.
De ontslagvergunning
Als het UWV de ontslagaanvraag goedkeurt, ontvangt uw werkgever een ontslagvergunning. Dit is toestemming om uw arbeidsovereenkomst op te zeggen.
Geldigheidsduur
Een ontslagvergunning is slechts vier weken geldig. Binnen deze termijn moet de werkgever de arbeidsovereenkomst daadwerkelijk opzeggen. Doet hij dit niet, dan vervalt de vergunning en moet hij opnieuw een aanvraag indienen.
Opzegging na vergunning
Na ontvangst van de ontslagvergunning zegt de werkgever de arbeidsovereenkomst op. Hierbij moet hij de geldende opzegtermijn in acht nemen. De opzegtermijn mag worden verkort met de duur van de UWV-procedure, maar er moet minimaal één maand opzegtermijn overblijven.
Recht op transitievergoeding
Als het UWV toestemming geeft voor ontslag, heeft u wettelijk recht op de transitievergoeding. Deze vergoeding is afhankelijk van uw salaris en de duur van uw dienstverband. De werkgever is verplicht deze vergoeding te betalen.
Voorlopige ontslagaanvraag
Soms wil een werkgever eerst onderzoeken of er een vaststellingsovereenkomst kan worden gesloten met de betrokken werknemers. In dat geval kan hij een voorlopige ontslagaanvraag indienen bij het UWV.
Bij een voorlopige aanvraag dient de werkgever alleen Formulier A in en vraagt hij uitstel voor het indienen van de Formulieren B en C. Dit geeft tijd om te onderhandelen over een vaststellingsovereenkomst, terwijl de ontslagprocedure al is gestart.
Als u tot overeenstemming komt over een vaststellingsovereenkomst, trekt de werkgever de ontslagaanvraag in. Komt u er niet uit, dan gaat de procedure verder.
Uw rechten tijdens de procedure
Als werknemer heeft u tijdens de ontslagprocedure bij het UWV verschillende rechten:
Recht op informatie
U heeft recht op een volledige kopie van de ontslagaanvraag, inclusief alle bijlagen. De werkgever mag geen informatie achterhouden die relevant is voor uw verweer.
Recht op verweer
U krijgt de gelegenheid om binnen 14 dagen te reageren op de ontslagaanvraag. In uw verweerschrift kunt u alle argumenten naar voren brengen waarom het ontslag niet zou moeten doorgaan.
Recht op bijstand
U mag zich tijdens de procedure laten bijstaan door een advocaat, jurist of andere gemachtigde. Dit is zeker aan te raden bij complexe zaken.
Recht op doorbetaling
Tijdens de gehele procedure heeft u recht op doorbetaling van uw loon. De werkgever kan u niet op non-actief stellen of stoppen met betalen omdat er een ontslagprocedure loopt.
Wat als het UWV de aanvraag afwijst?
Als het UWV de ontslagaanvraag afwijst, kan uw werkgever niet zomaar tot ontslag overgaan. De werkgever heeft dan twee opties:
- Naar de kantonrechter: De werkgever kan binnen twee maanden na de afwijzing een ontbindingsverzoek indienen bij de kantonrechter
- Onderhandelen: De werkgever kan alsnog proberen om met u een vaststellingsovereenkomst te sluiten
Als de werkgever toch tot ontslag overgaat zonder geldige vergunning, is het ontslag nietig. U kunt dan vernietiging van het ontslag vorderen bij de kantonrechter.
Vaststellingsovereenkomst als alternatief
In de praktijk kiezen veel werkgevers ervoor om niet de volledige UWV-procedure te doorlopen, maar direct een vaststellingsovereenkomst aan te bieden. Dit heeft voor beide partijen voordelen:
Voordelen voor de werkgever
- Snellere beëindiging van het dienstverband
- Geen onzekere procedure met risico op afwijzing
- Geen uitgebreide dossieropbouw nodig
- Lagere kosten door kortere procedure
Voordelen voor de werknemer
- Onderhandelingsruimte over vergoeding en voorwaarden
- Vaak hogere vergoeding dan alleen transitievergoeding
- Zekerheid over einddatum en afspraken
- Mogelijkheid om afspraken te maken over getuigschrift
- Geen langdurige procedure
Tip: Onderhandel over een vaststellingsovereenkomst
Als uw werkgever een ontslagaanvraag bij het UWV heeft ingediend, kunt u alsnog onderhandelen over een vaststellingsovereenkomst. Vaak is de werkgever bereid om een hogere vergoeding te betalen in ruil voor een snelle en zekere regeling.
Hoger beroep na UWV-beslissing
Tegen de beslissing van het UWV kunt u niet direct in beroep. Wel kunt u, als de ontslagvergunning is verleend en uw werkgever u ontslaat, bij de kantonrechter:
- Herstel van de arbeidsovereenkomst vorderen
- Een billijke vergoeding eisen als het ontslag onterecht was
- De transitievergoeding vorderen als deze niet is betaald
Dit moet u doen binnen twee maanden na het einde van uw dienstverband.
WW-uitkering na ontslag via UWV
Als u wordt ontslagen nadat het UWV toestemming heeft verleend, heeft u in principe recht op een WW-uitkering. Het UWV heeft immers geoordeeld dat het ontslag gerechtvaardigd was, wat betekent dat u niet verwijtbaar werkloos bent.
Na het einde van uw dienstverband vraagt u WW aan via werk.nl. Zorg dat u de volgende documenten bij de hand heeft:
- De ontslagbrief van uw werkgever
- De beslissing van het UWV (ontslagvergunning)
- Uw arbeidsovereenkomst
- Recente loonstroken
Tips bij een ontslagaanvraag door uw werkgever
Wordt u geconfronteerd met een ontslagaanvraag bij het UWV? Hier zijn enkele belangrijke tips:
- Reageer tijdig: U heeft slechts 14 dagen om te reageren. Wacht niet te lang met het opstellen van uw verweer
- Schakel hulp in: Een arbeidsrechtjurist kan u helpen met een goed onderbouwd verweerschrift
- Controleer de selectie: Is het afspiegelingsbeginsel correct toegepast? Fouten hierin kunnen tot afwijzing leiden
- Onderzoek alternatieven: Zijn er herplaatsingsmogelijkheden die de werkgever over het hoofd heeft gezien?
- Overweeg onderhandelen: Een vaststellingsovereenkomst kan voordeliger zijn dan de procedure uitzitten
- Documenteer alles: Bewaar alle correspondentie en documenten zorgvuldig
Veelgestelde vragen
Hoelang duurt een ontslagprocedure bij het UWV?
De standaard behandeltermijn is vier weken vanaf het moment dat de aanvraag compleet is. Bij een extra ronde van hoor en wederhoor duurt het zeven tot acht weken. Met de voorbereidingstijd kan de totale procedure twee tot drie maanden duren.
Kan ik bezwaar maken tegen een ontslagvergunning?
Nee, tegen de beslissing van het UWV kunt u niet in bezwaar. Wel kunt u na ontslag bij de kantonrechter herstel van de arbeidsovereenkomst of een billijke vergoeding vorderen.
Krijg ik een vergoeding als ik via het UWV word ontslagen?
Ja, u heeft wettelijk recht op de transitievergoeding. Deze moet de werkgever binnen een maand na het einde van uw dienstverband betalen.
Moet ik meewerken aan de ontslagprocedure?
U bent niet verplicht om mee te werken, maar het is wel verstandig om gebruik te maken van uw recht op verweer. Zonder verweer neemt het UWV een beslissing op basis van alleen de informatie van de werkgever.
Conclusie
Een ontslagaanvraag bij het UWV is een formele procedure waarbij uw werkgever toestemming vraagt om u te mogen ontslaan. Als werknemer heeft u het recht om verweer te voeren en u te laten bijstaan door een jurist. De procedure duurt meestal vier tot acht weken.
In veel gevallen is een vaststellingsovereenkomst een beter alternatief voor zowel werkgever als werknemer. U heeft dan meer onderhandelingsruimte en zekerheid over de voorwaarden van uw vertrek. Laat een vaststellingsovereenkomst altijd controleren voordat u tekent, zodat u zeker weet dat uw WW-rechten veilig zijn.