Als u ziek bent of bent geweest, heeft u bij ontslag gewoon recht op een transitievergoeding. Dit geldt ook als u al langere tijd arbeidsongeschikt bent. Wel gelden er bijzondere regels rondom ziekte en ontslag. In dit artikel leggen we uit hoe het zit met de transitievergoeding bij ziekte, wat uw rechten zijn en waar u op moet letten.
Recht op transitievergoeding bij ziekte
Een veelvoorkomend misverstand is dat zieke werknemers geen recht zouden hebben op een transitievergoeding. Dit is niet juist. Bij ontslag heeft iedere werknemer recht op de transitievergoeding, ongeacht of u ziek bent of bent geweest.
De transitievergoeding wordt berekend over de gehele periode dat u in dienst was, inclusief de periode waarin u ziek was. Het maakt niet uit of u tijdens uw ziekte minder loon ontving - voor de berekening wordt uitgegaan van uw contractuele bruto maandsalaris.
Het opzegverbod tijdens ziekte
Tijdens de eerste twee jaar van ziekte geldt een opzegverbod. Dit betekent dat uw werkgever u in principe niet mag ontslaan zolang u ziek bent. Dit is een belangrijke bescherming voor zieke werknemers.
Het opzegverbod geldt voor:
- De eerste twee jaar van arbeidsongeschiktheid
- Ongeacht de oorzaak van de ziekte (fysiek of psychisch)
- Zowel bij volledige als gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid
Uitzonderingen op het opzegverbod
Het opzegverbod geldt niet bij: ontslag tijdens de proeftijd, ontslag op staande voet wegens dringende reden, bedrijfssluiting, of als u niet meewerkt aan uw re-integratie. In deze gevallen kan de werkgever wel overgaan tot ontslag, ondanks uw ziekte.
Vaststellingsovereenkomst tijdens ziekte
Het opzegverbod geldt niet voor ontslag met wederzijds goedvinden via een vaststellingsovereenkomst. De werkgever kan u dus wel een vaststellingsovereenkomst aanbieden terwijl u ziek bent. Maar let op: dit is zeer risicovol.
Teken nooit een VSO als u ziek bent
Als u een vaststellingsovereenkomst tekent terwijl u ziek bent, komt u niet in aanmerking voor een WW-uitkering. Het UWV beschouwt dit als een benadelingshandeling. U moet immers beschikbaar zijn voor de arbeidsmarkt om WW te ontvangen, en dat bent u niet als u ziek bent. Raadpleeg altijd een specialist voordat u iets tekent.
Ontslag na 2 jaar ziekte
Na twee jaar ziekte vervalt het opzegverbod. Uw werkgever kan dan ontslag aanvragen bij het UWV wegens langdurige arbeidsongeschiktheid. Ook na twee jaar ziekte heeft u volledig recht op de transitievergoeding.
De ontslagprocedure
Voor ontslag na twee jaar ziekte moet de werkgever de volgende stappen doorlopen:
- Het UWV heeft vastgesteld dat u niet binnen 26 weken kunt herstellen
- De werkgever heeft voldaan aan de re-integratieverplichtingen
- Herplaatsing in een andere passende functie is niet mogelijk
- De werkgever vraagt een ontslagvergunning aan bij het UWV
- Na toestemming zegt de werkgever de arbeidsovereenkomst op
Bij ontslag na twee jaar ziekte ontvangt u de volledige transitievergoeding, berekend over al uw dienstjaren.
Het slapend dienstverband
In het verleden kozen sommige werkgevers ervoor om na twee jaar ziekte het dienstverband niet te beëindigen, maar slapend te houden. De werknemer bleef dan formeel in dienst, maar ontving geen loon meer (omdat de loondoorbetalingsplicht na twee jaar eindigt). Omdat er geen ontslag plaatsvond, hoefde de werkgever ook geen transitievergoeding te betalen.
De Xella-uitspraak
De Hoge Raad heeft in een belangrijke uitspraak (de Xella-uitspraak) bepaald dat werkgevers niet zomaar een slapend dienstverband mogen aanhouden om de transitievergoeding te ontlopen. Als een langdurig zieke werknemer vraagt om beëindiging van het dienstverband met betaling van de transitievergoeding, moet de werkgever hieraan in principe meewerken.
Dit betekent dat u als langdurig zieke werknemer uw werkgever kunt aanspreken om het dienstverband te beëindigen en u de transitievergoeding uit te betalen.
De compensatieregeling transitievergoeding
Sinds 2020 kunnen werkgevers die een transitievergoeding betalen aan een langdurig zieke werknemer, deze vergoeding terugkrijgen van het UWV. Dit is de compensatieregeling transitievergoeding.
Voorwaarden voor compensatie
Om in aanmerking te komen voor compensatie moet aan de volgende voorwaarden zijn voldaan:
- Het dienstverband is beëindigd wegens langdurige arbeidsongeschiktheid
- De werknemer was ten minste twee jaar ziek op het moment van beëindiging
- De werkgever heeft de transitievergoeding volledig betaald
- De aanvraag is binnen zes maanden na betaling ingediend bij het UWV
Deze regeling is ingevoerd om te voorkomen dat werkgevers slapende dienstverbanden aanhouden uit financiële overwegingen. De zieke werknemer behoudt zijn recht op transitievergoeding, en de werkgever wordt gecompenseerd.
Hoogte van de compensatie
De compensatie is gelijk aan de transitievergoeding, maar kent wel een maximum. De compensatie bedraagt maximaal:
- De transitievergoeding waar de werknemer recht op had na twee jaar ziekte
- Het bedrag van het tijdens ziekte doorbetaalde loon
Als de werkgever meer dan twee jaar heeft gewacht met ontslag en de transitievergoeding daardoor hoger is geworden, wordt alleen het deel tot twee jaar ziekte gecompenseerd.
Berekening transitievergoeding bij ziekte
De transitievergoeding bij ziekte wordt op dezelfde manier berekend als bij gezonde werknemers: 1/3 maandsalaris per gewerkt jaar. Er zijn wel enkele aandachtspunten:
Welk salaris telt?
Voor de berekening wordt uitgegaan van het contractuele bruto maandsalaris, niet van het eventueel verlaagde ziektesalaris. Als u tijdens ziekte 70% van uw loon ontving, wordt toch gerekend met uw volledige salaris.
Gehele dienstverband telt mee
De ziekteperiode telt gewoon mee voor de berekening van het aantal dienstjaren. Als u 10 jaar in dienst was, waarvan de laatste 2 jaar ziek, dan krijgt u transitievergoeding over alle 10 jaar.
Maximum transitievergoeding
Ook bij ziekte geldt het wettelijke maximum van €98.000 bruto (of één jaarsalaris als dat hoger is).
Bijzondere situaties
Burn-out
Burn-out wordt beschouwd als ziekte. Het opzegverbod en de regels rondom transitievergoeding bij ziekte gelden dus ook bij burn-out. U heeft bij ontslag gewoon recht op de transitievergoeding.
Gedeeltelijk arbeidsongeschikt
Ook als u gedeeltelijk arbeidsongeschikt bent, geldt het opzegverbod. Bij gedeeltelijk ontslag (als u bijvoorbeeld voor 50% wordt ontslagen) heeft u recht op een evenredige transitievergoeding.
Tijdelijk contract
Als u een tijdelijk contract heeft dat afloopt terwijl u ziek bent, eindigt het contract gewoon op de einddatum. U heeft dan recht op de transitievergoeding, ongeacht uw ziekte.
Tips voor zieke werknemers
Als u ziek bent en te maken krijgt met een ontslagsituatie, houd dan rekening met het volgende:
- Ken uw bescherming: De eerste twee jaar van ziekte kunt u in principe niet worden ontslagen.
- Teken niet zomaar: Accepteer nooit een vaststellingsovereenkomst tijdens ziekte zonder juridisch advies.
- Vraag om beëindiging: Bij een slapend dienstverband kunt u de werkgever vragen om te beëindigen met betaling van de transitievergoeding.
- Controleer de berekening: Zorg dat de transitievergoeding wordt berekend op basis van uw volledige salaris, niet uw ziektesalaris.
- Schakel hulp in: De regels rondom ziekte en ontslag zijn complex. Laat u adviseren door een specialist.
Samenvatting
De belangrijkste punten over transitievergoeding bij ziekte:
- U heeft bij ontslag recht op transitievergoeding, ook als u ziek bent
- De eerste twee jaar van ziekte geldt een opzegverbod
- Na twee jaar ziekte kan ontslag via het UWV plaatsvinden
- Teken nooit een vaststellingsovereenkomst als u ziek bent
- Bij een slapend dienstverband kunt u beëindiging vragen
- Werkgevers kunnen de transitievergoeding terugkrijgen via de compensatieregeling
- De berekening is gebaseerd op uw volledige salaris, niet uw ziektesalaris
Door uw rechten te kennen, zorgt u ervoor dat u krijgt waar u recht op heeft.