Heeft u een vaststellingsovereenkomst ontvangen en vraagt u zich af wat er met uw concurrentiebeding gebeurt? Dit is een belangrijk onderwerp, want een concurrentiebeding kan uw carrièremogelijkheden na ontslag beperken. In deze uitgebreide gids leggen we uit hoe het concurrentiebeding werkt bij een vaststellingsovereenkomst, of het automatisch vervalt en hoe u erover kunt onderhandelen.
Belangrijke wetswijziging
Er komt nieuwe wetgeving voor het concurrentiebeding. De Ministerraad heeft ingestemd met het Wetsvoorstel Modernisering Concurrentiebeding. Werkgevers moeten straks een vergoeding betalen als zij een werknemer aan het beding willen houden.
Wat is een concurrentiebeding?
Een concurrentiebeding is een bepaling in uw arbeidsovereenkomst die u verbiedt om na het einde van uw dienstverband bij een concurrent te gaan werken. Het doel is om te voorkomen dat u bedrijfsgevoelige informatie meeneemt naar een concurrent of directe concurrentie aangaat met uw voormalige werkgever.
Een concurrentiebeding kan de volgende beperkingen bevatten:
- Werkzaamheden: Bepaalde functies of werkzaamheden die u niet mag uitvoeren
- Geografisch gebied: Een regio of land waar u niet voor een concurrent mag werken
- Tijdsduur: De periode waarvoor het beding geldt (meestal 6 maanden tot 2 jaar)
- Boeteclausule: Een boete die u moet betalen bij overtreding
Verschil tussen concurrentiebeding en relatiebeding
Naast een concurrentiebeding kan er ook een relatiebeding in uw arbeidsovereenkomst staan. Dit zijn twee verschillende bedingen:
Concurrentiebeding
Verbiedt u om bij een concurrent te werken of een concurrerend bedrijf te starten. Dit beding beperkt uw mogelijkheden op de arbeidsmarkt omdat u niet in dezelfde branche mag werken.
Relatiebeding
Verbiedt u om contact te onderhouden met klanten, leveranciers of andere relaties van uw voormalige werkgever. Dit beding is vaak minder beperkend, maar kan nog steeds impact hebben op uw carrière.
Bij een vaststellingsovereenkomst is het belangrijk om aandacht te besteden aan beide bedingen en te onderhandelen over wat er mee gebeurt.
Vervalt het concurrentiebeding automatisch bij een VSO?
Dit is een veelgestelde vraag en het antwoord is genuanceerd: nee, het concurrentiebeding vervalt niet automatisch bij een vaststellingsovereenkomst. Of het beding blijft gelden, hangt af van wat er in de vaststellingsovereenkomst staat.
De rol van finale kwijting
In vrijwel elke vaststellingsovereenkomst staat een bepaling over 'finale kwijting'. Dit betekent dat beide partijen verklaren dat ze na uitvoering van de overeenkomst niets meer van elkaar te vorderen hebben. De vraag is of een concurrentiebeding onder deze finale kwijting valt.
Er zijn twee mogelijke uitkomsten:
1. Het concurrentiebeding vervalt door finale kwijting
Als de finale kwijting ruim is geformuleerd en het concurrentiebeding niet expliciet wordt uitgezonderd, kan worden betoogd dat het beding is vervallen. De werkgever kan dan geen beroep meer doen op het beding.
2. Het concurrentiebeding blijft bestaan
Als het concurrentiebeding expliciet wordt genoemd in de vaststellingsovereenkomst en wordt uitgezonderd van de finale kwijting, blijft het beding gewoon van kracht na het einde van het dienstverband.
Let op
Onduidelijkheid over het concurrentiebeding kan later tot juridische problemen leiden. Zorg dat in de vaststellingsovereenkomst expliciet wordt vermeld of het beding wel of niet blijft gelden.
Onderhandelen over het concurrentiebeding
Het concurrentiebeding is een van de belangrijkste onderhandelingspunten bij een vaststellingsovereenkomst. U heeft verschillende mogelijkheden:
Optie 1: Volledig laten vervallen
U kunt onderhandelen dat het concurrentiebeding volledig komt te vervallen. Dit geeft u na het ontslag volledige vrijheid om bij een concurrent te werken of een eigen bedrijf te starten in dezelfde branche.
Een voorbeeldformulering:
"Het concurrentiebeding zoals opgenomen in de arbeidsovereenkomst d.d. [datum] komt per de einddatum van het dienstverband te vervallen. Werknemer is vanaf dat moment vrij om in dienst te treden bij een concurrerend bedrijf."
Optie 2: Beperken in duur of omvang
Als uw werkgever niet bereid is om het beding volledig te laten vervallen, kunt u onderhandelen over een beperking. Bijvoorbeeld:
- Verkorting van de duur (van 2 jaar naar 6 maanden)
- Beperking van het geografisch gebied
- Uitsluiting van bepaalde werkgevers of sectoren
Optie 3: Omzetting naar relatiebeding
Een alternatief is om het concurrentiebeding om te zetten in een (beperkter) relatiebeding. Hierdoor mag u wel bij een concurrent werken, maar mag u geen contact opnemen met klanten van uw voormalige werkgever.
Optie 4: Handhaving met compensatie
Als de werkgever het beding wil handhaven, kunt u onderhandelen over een financiële compensatie. Met de komende wetgeving wordt dit de norm: werkgevers die een werknemer willen binden aan een concurrentiebeding moeten een vergoeding betalen.
Het Wetsvoorstel Modernisering Concurrentiebeding
De Nederlandse overheid werkt aan nieuwe wetgeving die het concurrentiebeding grondig wijzigt. Het Wetsvoorstel Modernisering Concurrentiebeding is in 2024 gepresenteerd en staat sinds 4 maart 2024 open voor internetconsultatie.
Belangrijkste wijzigingen
De nieuwe wet brengt de volgende veranderingen:
- Vergoedingsplicht: De werkgever moet een vergoeding betalen als hij de werknemer aan het concurrentiebeding wil houden
- Maximale duur: Het concurrentiebeding mag maximaal 12 maanden duren
- Schriftelijke motivering: De werkgever moet het beding schriftelijk en tijdig inroepen
- Geografische beperking: Het beding moet beperkt zijn tot een bepaald gebied
Gevolgen voor vaststellingsovereenkomsten
De nieuwe wetgeving maakt het onderhandelen over het concurrentiebeding belangrijker. Als de werkgever u aan het beding wil houden, moet hij straks een vergoeding betalen. Dit geeft u een sterkere onderhandelingspositie.
Tips bij onderhandeling over het concurrentiebeding
1. Ken uw positie
Onderzoek of uw concurrentiebeding geldig is. Een beding in een contract voor bepaalde tijd moet bijvoorbeeld gemotiveerd zijn. Als de motivering ontbreekt, is het beding mogelijk niet geldig.
2. Beoordeel uw carrièreplannen
Als u van plan bent om in een andere branche te gaan werken, is het concurrentiebeding mogelijk minder belangrijk. Wilt u echter bij een directe concurrent aan de slag, dan is het cruciaal om over het beding te onderhandelen.
3. Vraag naar de reden
Vraag uw werkgever waarom het concurrentiebeding gehandhaafd moet worden. Heeft u toegang tot bedrijfsgevoelige informatie? Werkt u met belangrijke klanten? De antwoorden kunnen helpen bij het bepalen van uw onderhandelingsstrategie.
4. Zet het op papier
Zorg dat afspraken over het concurrentiebeding expliciet in de vaststellingsovereenkomst worden opgenomen. Mondelinge toezeggingen zijn moeilijk te bewijzen.
5. Win juridisch advies in
Een jurist kan u helpen bij het beoordelen van uw concurrentiebeding en het onderhandelen over de voorwaarden. Vaak kan de juridische bijstand worden opgenomen in de vaststellingsovereenkomst.
Wanneer kan een concurrentiebeding worden vernietigd?
Ook los van de vaststellingsovereenkomst zijn er situaties waarin een concurrentiebeding kan worden vernietigd of beperkt:
Onbillijke benadeling
Als het concurrentiebeding u onevenredig benadeelt in verhouding tot het belang van de werkgever, kan een rechter het beding geheel of gedeeltelijk vernietigen.
Gewijzigde functie
Als uw functie tijdens het dienstverband ingrijpend is gewijzigd zonder dat het concurrentiebeding opnieuw is overeengekomen, kan het beding zijn geldigheid hebben verloren.
Ernstig verwijtbaar handelen werkgever
Als de werkgever ernstig verwijtbaar heeft gehandeld (wat ook kan leiden tot een hogere ontslagvergoeding), kan dit reden zijn om het concurrentiebeding te laten vervallen.
Het relatiebeding bij een vaststellingsovereenkomst
Naast het concurrentiebeding is ook het relatiebeding een aandachtspunt. Een relatiebeding verbiedt u om contact te onderhouden met relaties van uw werkgever, zoals klanten of leveranciers.
Bij een vaststellingsovereenkomst kunt u ook over het relatiebeding onderhandelen:
- Laat het beding vervallen
- Beperk de duur (bijvoorbeeld 6 maanden in plaats van 1 jaar)
- Specificeer welke relaties onder het beding vallen
- Maak uitzonderingen voor bepaalde contacten
Voorbeeld bepaling in vaststellingsovereenkomst
Hieronder vindt u voorbeelden van hoe het concurrentiebeding in een vaststellingsovereenkomst kan worden geformuleerd:
Voorbeeld 1: Concurrentiebeding vervalt
"Partijen komen overeen dat het concurrentiebeding zoals opgenomen in artikel [X] van de arbeidsovereenkomst d.d. [datum] per de einddatum van het dienstverband komt te vervallen. Werknemer is na beëindiging van het dienstverband vrij om werkzaam te zijn voor een met werkgever concurrerende onderneming."
Voorbeeld 2: Concurrentiebeding blijft van kracht
"Het concurrentiebeding zoals opgenomen in artikel [X] van de arbeidsovereenkomst d.d. [datum] blijft onverkort van kracht na beëindiging van het dienstverband. Het relatiebeding komt te vervallen per de einddatum."
Voorbeeld 3: Beperkt concurrentiebeding
"In afwijking van het concurrentiebeding in de arbeidsovereenkomst komen partijen overeen dat dit beding wordt beperkt tot een periode van 6 maanden na de einddatum en alleen geldt voor directe concurrenten in de regio [X]. Na afloop van deze periode is werknemer volledig vrij in zijn keuze van werkgever."
Veelgestelde vragen
Kan ik weigeren een VSO te tekenen vanwege het concurrentiebeding?
Ja, u bent niet verplicht om een vaststellingsovereenkomst te tekenen. U kunt de overeenkomst weigeren of proberen te onderhandelen over betere voorwaarden, inclusief het schrappen van het concurrentiebeding.
Wat als het concurrentiebeding niet wordt genoemd in de VSO?
Als het concurrentiebeding niet expliciet wordt genoemd, is er onduidelijkheid. Door de finale kwijting zou het beding kunnen zijn vervallen, maar dit staat niet vast. Het is verstandig om dit te laten verduidelijken voordat u tekent.
Kan mijn werkgever mij aan het beding houden na een VSO?
Dit hangt af van wat er in de vaststellingsovereenkomst staat. Als het beding is uitgezonderd van de finale kwijting en expliciet is gehandhaafd, kan de werkgever u eraan houden.
Wat is de boete bij overtreding van een concurrentiebeding?
De boete staat in uw arbeidsovereenkomst. Dit kan een vast bedrag zijn (bijvoorbeeld €10.000) of een bedrag per overtreding of per dag dat de overtreding voortduurt. Naast de boete kan de werkgever ook schadevergoeding eisen.
Geldt een concurrentiebeding ook bij een eigen bedrijf?
Ja, een concurrentiebeding kan ook gelden als u een eigen bedrijf start. U mag dan geen concurrerende activiteiten ontplooien, ook niet als zelfstandige.