De fictieve opzegtermijn is een van de belangrijkste maar minst begrepen aspecten van een vaststellingsovereenkomst. Een verkeerde einddatum kan leiden tot maanden zonder inkomen. In deze gids leggen we uit wat de fictieve opzegtermijn is, hoe u deze berekent en waarom dit cruciaal is voor uw WW-uitkering.
Waarschuwing
Als de einddatum in uw vaststellingsovereenkomst te vroeg is, start uw WW-uitkering pas na de fictieve opzegtermijn. Dit kan betekenen dat u maanden zonder inkomen zit.
Wat is de fictieve opzegtermijn?
Bij een vaststellingsovereenkomst wordt de arbeidsovereenkomst met wederzijds goedvinden beëindigd. Er is dus formeel geen sprake van 'opzeggen'. Toch houdt het UWV rekening met een opzegtermijn voor de ingangsdatum van uw WW-uitkering. Dit noemen we de fictieve opzegtermijn.
De fictieve opzegtermijn is de termijn die het UWV gebruikt om te bepalen wanneer uw WW-uitkering ingaat. De uitkering start pas nadat deze fictieve termijn is verstreken, gerekend vanaf de datum waarop de vaststellingsovereenkomst is gesloten.
Waarom is dit belangrijk?
Als de einddatum in uw vaststellingsovereenkomst te vroeg is – dus vóór het einde van de fictieve opzegtermijn – dan bent u wel uit dienst, maar ontvangt u nog geen WW-uitkering. U heeft dan geen inkomen.
Voorbeeld
Situatie:
- U bent 8 jaar in dienst (fictieve opzegtermijn: 2 maanden)
- U tekent de VSO op 1 maart
- De werkgever stelt een einddatum voor van 1 april
Probleem:
De fictieve opzegtermijn is 2 maanden. Dit betekent dat uw WW pas kan ingaan op 1 mei (2 maanden na 1 maart). Maar u bent per 1 april al uit dienst. U heeft dus geen inkomen van 1 april tot 1 mei.
Oplossing: De einddatum moet 1 mei zijn, niet 1 april.
Hoe lang is de fictieve opzegtermijn?
De fictieve opzegtermijn is gelijk aan de wettelijke opzegtermijn van de werkgever. Deze hangt af van de duur van het dienstverband:
| Dienstverband | Fictieve opzegtermijn |
|---|---|
| Korter dan 5 jaar | 1 maand |
| 5 tot 10 jaar | 2 maanden |
| 10 tot 15 jaar | 3 maanden |
| 15 jaar of langer | 4 maanden |
Let op: afwijkende termijnen
In sommige gevallen kan een andere opzegtermijn gelden:
- Arbeidsovereenkomst: In uw contract kan een langere opzegtermijn staan
- CAO: De CAO kan afwijkende termijnen voorschrijven
- Individuele afspraken: Eerder gemaakte afspraken kunnen gelden
Controleer daarom altijd uw arbeidsovereenkomst en eventuele CAO.
Hoe berekent u de juiste einddatum?
Om de juiste einddatum te berekenen, volgt u deze stappen:
Stap 1: Bepaal de fictieve opzegtermijn
Kijk naar de duur van uw dienstverband en bepaal de bijbehorende termijn (1, 2, 3 of 4 maanden).
Stap 2: Bepaal de startdatum
De fictieve opzegtermijn begint te lopen op de dag na ondertekening van de vaststellingsovereenkomst door beide partijen.
Stap 3: Bereken de einddatum
Tel de fictieve opzegtermijn op bij de startdatum. De uitkomst is de vroegst mogelijke einddatum.
Rekenvoorbeeld
Gegevens:
- 12 jaar in dienst → fictieve opzegtermijn is 3 maanden
- VSO getekend op 15 januari
Berekening:
15 januari + 3 maanden = 15 april
Resultaat: De einddatum moet 15 april of later zijn.
Wat als de einddatum te vroeg is?
Als de einddatum in uw vaststellingsovereenkomst vóór het einde van de fictieve opzegtermijn ligt, zijn er twee opties:
Optie 1: Onderhandel over een latere einddatum
Vraag uw werkgever om de einddatum aan te passen aan de fictieve opzegtermijn. Dit is de beste oplossing, want:
- U ontvangt langer salaris
- U bouwt langer pensioen op
- Uw WW sluit naadloos aan
Optie 2: Accepteer het gat in inkomen
Als uw werkgever niet wil meewerken, kunt u de vroegere einddatum accepteren. U bent dan eerder uit dienst, maar moet wachten tot uw WW ingaat. Dit is niet ideaal, maar kan soms worden gecompenseerd door een hogere ontslagvergoeding.
Wanneer geldt de fictieve opzegtermijn niet?
In sommige situaties speelt de fictieve opzegtermijn geen rol:
Na 2 jaar ziekte
Bij een vaststellingsovereenkomst na 104 weken ziekte hoeft geen rekening te worden gehouden met de fictieve opzegtermijn. U kunt dan ook WIA aanvragen in plaats van of naast WW.
Geen WW-uitkering nodig
Als u direct een nieuwe baan heeft of om andere redenen geen WW nodig heeft, is de fictieve opzegtermijn minder relevant. Let wel op dat een langere opzegtermijn vaak betekent dat u langer salaris ontvangt.
Verkorting door CAO of afspraak
Soms kan de opzegtermijn worden verkort. Controleer uw CAO of arbeidsovereenkomst voor mogelijke uitzonderingen.
Opzegtermijn en vrijstelling van werk
Een goede vaststellingsovereenkomst combineert de fictieve opzegtermijn vaak met vrijstelling van werk. Dit betekent:
- U hoeft niet meer te werken tot de einddatum
- U ontvangt wel uw volledige salaris
- U heeft tijd om te solliciteren
- Uw WW sluit naadloos aan op het einde van het dienstverband
Dit is de meest gunstige situatie: u wordt doorbetaald terwijl u niet hoeft te werken, en uw WW start direct na het einde van het dienstverband.
WW-uitkering
Als uw WW-uitkering correct aansluit op uw dienstverband, ontvangt u:
- Eerste 2 maanden: 75% van uw laatste loon (tot het maximum dagloon)
- Daarna: 70% van uw laatste loon
- Maximum dagloon: €274,44 bruto per dag (€5.965 per maand)
De duur van uw WW-uitkering hangt af van uw arbeidsverleden. U bouwt 1 maand WW-recht op per gewerkt jaar, met een maximum van 24 maanden.
Veelgemaakte fouten
1. Niet controleren van de einddatum
Veel werknemers tekenen een vaststellingsovereenkomst zonder te controleren of de einddatum correct is. Controleer altijd of de fictieve opzegtermijn is gerespecteerd.
2. Uitgaan van de opzegtermijn van de werknemer
De fictieve opzegtermijn is gebaseerd op de opzegtermijn van de werkgever, niet die van de werknemer. De werkgeverstermijn is vaak langer.
3. Geen rekening houden met afwijkende termijnen
Controleer uw arbeidsovereenkomst en CAO. Daar kunnen langere opzegtermijnen staan dan de wettelijke.
4. Te snel akkoord gaan
Neem de tijd om de fictieve opzegtermijn te berekenen voordat u tekent. Een verkeerde einddatum kan u maanden inkomen kosten.
Veelgestelde vragen
Wanneer begint de fictieve opzegtermijn te lopen?
De fictieve opzegtermijn begint op de dag na ondertekening van de vaststellingsovereenkomst door beide partijen.
Telt de fictieve opzegtermijn in kalenderdagen of werkdagen?
De termijn wordt berekend in hele maanden, niet in dagen. Als u op 15 januari tekent met een termijn van 2 maanden, is de vroegste einddatum 15 maart.
Kan ik de fictieve opzegtermijn inkopen?
Nee, de fictieve opzegtermijn kan niet worden 'afgekocht' of ingekort. Het UWV hanteert altijd de volledige termijn.
Wat als mijn werkgever een kortere einddatum wil?
U kunt onderhandelen. Als uw werkgever vasthoudt aan een kortere termijn, kunt u vragen om compensatie voor de periode zonder inkomen, bijvoorbeeld door een hogere vergoeding.
Hoe weet ik welke opzegtermijn geldt?
Controleer eerst uw arbeidsovereenkomst en CAO. Als daar niets over staat, geldt de wettelijke termijn (1 tot 4 maanden, afhankelijk van uw dienstjaren).