In vrijwel elke vaststellingsovereenkomst staat een bepaling over 'finale kwijting'. Dit is een verstrekkende clausule waarmee u afstand doet van eventuele vorderingen op uw werkgever. Het is daarom essentieel dat u begrijpt wat finale kwijting betekent voordat u tekent. In deze gids leggen we alles uit over finale kwijting: wat het is, welke gevolgen het heeft en waar u op moet letten.
Definitie
Finale kwijting betekent dat beide partijen verklaren dat zij, na uitvoering van de vaststellingsovereenkomst, niets meer van elkaar te vorderen hebben. Het boek wordt gesloten.
Wat is finale kwijting?
Finale kwijting is een clausule in een vaststellingsovereenkomst waarmee werkgever en werknemer verklaren dat zij over en weer niets meer van elkaar te vorderen hebben. Na ondertekening en uitvoering van de overeenkomst zijn alle geschillen en aanspraken afgehandeld.
De finale kwijting heeft als doel:
- Definitieve afsluiting: Beide partijen weten waar ze aan toe zijn
- Rechtszekerheid: Er kunnen later geen nieuwe claims worden ingediend
- Schone lei: De arbeidsrelatie wordt volledig afgewikkeld
Hoe wordt finale kwijting geformuleerd?
De tekst van een finale kwijting varieert per vaststellingsovereenkomst. Een typische formulering luidt:
"Na volledige uitvoering van deze overeenkomst verlenen partijen elkaar over en weer finale kwijting ter zake van alle aanspraken die voortvloeien uit of verband houden met de arbeidsovereenkomst en de beëindiging daarvan. Partijen hebben dan niets meer van elkaar te vorderen."
Sommige vaststellingsovereenkomsten bevatten een uitgebreidere formulering met specifieke uitzonderingen of aanvullingen.
Gevolgen van finale kwijting
De finale kwijting heeft verstrekkende gevolgen voor zowel de werknemer als de werkgever:
Gevolgen voor de werknemer
Na finale kwijting kunt u als werknemer geen vorderingen meer instellen bij uw werkgever voor zaken die verband houden met het dienstverband. Dit betekent dat u afstand doet van claims zoals:
- Achterstallig loon of overwerk
- Niet uitbetaalde bonussen
- Pensioenrechten (tenzij expliciet uitgezonderd)
- Schadevergoeding
- Andere financiële aanspraken
Gevolgen voor de werkgever
De finale kwijting werkt ook de andere kant op. De werkgever kan na de finale kwijting geen vorderingen meer instellen voor zaken zoals:
- Terugbetaling van studiekosten
- Schade door de werknemer veroorzaakt
- Boetes voor overtredingen
- Andere financiële claims
Let op
Een finale kwijting is verstrekkend. Controleer altijd of er bedragen openstaan die u nog zou moeten ontvangen (zoals bonus, vakantiegeld of overuren) en zorg dat deze expliciet in de vaststellingsovereenkomst worden opgenomen.
Wat valt wel en niet onder finale kwijting?
Het is belangrijk om te begrijpen wat precies onder de finale kwijting valt. Dit hangt af van de formulering in de vaststellingsovereenkomst.
Standaard onder finale kwijting
In de regel vallen de volgende zaken onder de finale kwijting:
- Alle aanspraken uit de arbeidsovereenkomst
- Claims voortvloeiend uit de beëindiging
- Geschillen over loon en vergoedingen
- Vorderingen over arbeidsvoorwaarden
Vaak uitgezonderd van finale kwijting
Bepaalde zaken worden vaak expliciet uitgezonderd van de finale kwijting:
- Pensioenrechten: Opgebouwde pensioenrechten worden meestal beschermd
- Concurrentiebeding: Dit kan expliciet worden gehandhaafd of juist geschrapt
- Geheimhoudingsplicht: Vaak blijft deze na het einde van het dienstverband gelden
- Intellectueel eigendom: Afspraken hierover kunnen buiten de kwijting vallen
Onbekende vorderingen
Een interessante vraag is wat er gebeurt met vorderingen die op het moment van tekenen nog niet bekend waren. Uit rechtspraak blijkt dat vorderingen waarvan de werkgever het bestaan niet kende ten tijde van de vaststellingsovereenkomst, niet altijd onder de finale kwijting vallen.
Een voorbeeld: als na het tekenen blijkt dat een werknemer fraude heeft gepleegd, kan de werkgever mogelijk nog een vordering instellen ondanks de finale kwijting.
Wanneer is finale kwijting niet 'finaal'?
Hoewel finale kwijting bedoeld is om alle discussies af te sluiten, zijn er situaties waarin de kwijting niet absoluut is:
1. De bedenktijd
Na het tekenen van een vaststellingsovereenkomst heeft u een wettelijke bedenktijd van 14 dagen (of 21 dagen als dit niet in de overeenkomst staat). Binnen deze periode kunt u de overeenkomst ontbinden, inclusief de finale kwijting.
2. Dwaling, bedrog of dwang
Als de vaststellingsovereenkomst tot stand is gekomen door:
- Dwaling: U heeft getekend op basis van onjuiste informatie
- Bedrog: U bent opzettelijk misleid
- Dwang: U bent gedwongen om te tekenen
- Misbruik van omstandigheden: Uw kwetsbare positie is misbruikt
Dan kan de overeenkomst mogelijk worden vernietigd, waardoor ook de finale kwijting vervalt.
3. Onduidelijke formulering
Als de afspraken in de vaststellingsovereenkomst niet duidelijk zijn, kan een rechter oordelen dat bepaalde vorderingen niet onder de finale kwijting vallen. De rechter kijkt dan naar wat partijen redelijkerwijs hebben bedoeld.
4. Onbekende feiten
Zoals eerder genoemd: vorderingen gebaseerd op feiten die bij het tekenen niet bekend waren, vallen mogelijk niet onder de finale kwijting.
Aandachtspunten bij finale kwijting
Voordat u een vaststellingsovereenkomst met finale kwijting tekent, moet u op de volgende zaken letten:
1. Controleer openstaande bedragen
Ga na of er nog bedragen openstaan die u tegoed heeft:
- Achterstallig salaris
- Pro rata vakantiegeld
- Niet-opgenomen vakantiedagen
- Bonus of winstdeling
- Overwerkvergoeding
- Onkosten of declaraties
Zorg dat deze bedragen expliciet in de vaststellingsovereenkomst worden genoemd, zodat u er recht op houdt ondanks de finale kwijting.
2. Check de uitzonderingen
Controleer welke zaken worden uitgezonderd van de finale kwijting. Let vooral op:
- Pensioenrechten
- Concurrentiebeding en relatiebeding
- Geheimhoudingsverplichtingen
- Intellectueel eigendom
3. Lees de formulering nauwkeurig
De exacte formulering van de finale kwijting is belangrijk. Een ruime formulering kan meer rechten omvatten dan bedoeld. Laat bij twijfel de overeenkomst controleren door een jurist.
4. Denk aan toekomstige claims
Overweeg of er nog situaties kunnen zijn waarin u later een claim zou willen indienen. Bijvoorbeeld:
- Beroepsziekten die later aan het licht komen
- Schade door blootstelling aan gevaarlijke stoffen
- Letselschade door een arbeidsongeval
Als dergelijke claims mogelijk zijn, kunt u proberen deze uit te zonderen van de finale kwijting.
Finale kwijting en specifieke situaties
Finale kwijting en het concurrentiebeding
Een veelgestelde vraag is of het concurrentiebeding automatisch vervalt door de finale kwijting. Het antwoord is: niet per definitie. Als het concurrentiebeding niet expliciet wordt genoemd, kan onduidelijkheid ontstaan.
Om problemen te voorkomen, moet in de vaststellingsovereenkomst duidelijk staan of het concurrentiebeding:
- Komt te vervallen (dan bent u er vanaf)
- Wordt uitgezonderd van de finale kwijting (dan blijft het gelden)
Finale kwijting en studiekosten
Als u een studiekostenovereenkomst heeft met een terugbetalingsregeling, is het belangrijk om te weten wat er met deze verplichting gebeurt. Door de finale kwijting zou de werkgever de studiekosten niet meer kunnen terugvorderen, tenzij dit expliciet is uitgezonderd.
Werkgevers zullen vaak een uitzondering opnemen voor studiekosten. Controleer of dit in uw overeenkomst staat en of dit terecht is.
Finale kwijting en schadevergoeding
Als u schade heeft geleden door toedoen van uw werkgever (bijvoorbeeld door een arbeidsongeval of beroepsziekte), geeft u met de finale kwijting het recht op schadevergoeding op. Zorg dat dergelijke claims ofwel worden afgehandeld ofwel worden uitgezonderd van de kwijting.
Voorbeeld finale kwijting met uitzonderingen
Een goed geformuleerde finale kwijting met uitzonderingen kan er als volgt uitzien:
"Na volledige uitvoering van deze overeenkomst verlenen partijen elkaar over en weer finale kwijting ter zake van alle aanspraken die voortvloeien uit of verband houden met de arbeidsovereenkomst en de beëindiging daarvan.
Van deze finale kwijting zijn uitgezonderd:
a) de door werknemer opgebouwde pensioenrechten;
b) het concurrentiebeding, dat door ondertekening van deze overeenkomst komt te vervallen;
c) de geheimhoudingsverplichting zoals opgenomen in artikel [X] van de arbeidsovereenkomst, die onverminderd van kracht blijft."
Tips voor het omgaan met finale kwijting
1. Neem de tijd
Teken nooit direct. Neem de tijd om de vaststellingsovereenkomst grondig te bestuderen en na te denken over mogelijke openstaande vorderingen.
2. Maak een checklist
Maak een lijst van alle bedragen en rechten die u nog tegoed heeft of zou kunnen hebben. Controleer of deze in de overeenkomst zijn opgenomen.
3. Vraag om verduidelijking
Als de finale kwijting onduidelijk is geformuleerd, vraag dan om verduidelijking of aanpassing.
4. Laat de VSO controleren
Een jurist kan u wijzen op zaken die u mogelijk over het hoofd ziet en helpen bij het formuleren van uitzonderingen.
Veelgestelde vragen
Kan ik na finale kwijting nog naar de rechter?
In principe niet voor zaken die onder de finale kwijting vallen. U heeft immers afstand gedaan van die vorderingen. Uitzonderingen zijn mogelijk bij dwaling, bedrog, dwang of onduidelijke afspraken.
Valt het concurrentiebeding onder de finale kwijting?
Dat hangt af van de formulering. Het is verstandig om het concurrentiebeding expliciet te noemen: of het vervalt, of het wordt uitgezonderd van de kwijting.
Geldt finale kwijting ook voor mijn pensioen?
Meestal worden pensioenrechten uitgezonderd van de finale kwijting. Controleer dit in uw vaststellingsovereenkomst.
Kan mijn werkgever nog iets claimen na finale kwijting?
Nee, de finale kwijting werkt twee kanten op. Ook uw werkgever kan geen vorderingen meer instellen voor zaken die onder de kwijting vallen.
Wat als ik later ontdek dat ik nog geld tegoed had?
Als u heeft getekend, is het lastig om deze bedragen alsnog te claimen. Dit is precies waarom het zo belangrijk is om de vaststellingsovereenkomst grondig te controleren voordat u tekent.