De hoogte van uw ontslagvergoeding is afhankelijk van verschillende factoren. In dit artikel leggen we uit hoe de vergoeding wordt berekend, welke elementen meewegen en hoe u kunt inschatten wat u mag verwachten bij ontslag. Of het nu gaat om de wettelijke transitievergoeding of een onderhandelde vergoeding bij een vaststellingsovereenkomst, wij maken de berekening inzichtelijk.
De twee belangrijkste berekeningswijzen
In Nederland worden twee hoofdmethoden gebruikt om de hoogte van een ontslagvergoeding te bepalen:
- De transitievergoeding: De wettelijke vergoeding die geldt bij formeel ontslag via UWV of kantonrechter
- De kantonrechtersformule: Een oudere berekening die soms nog wordt gebruikt bij onderhandelingen over een vaststellingsovereenkomst
Bij ontslag met wederzijds goedvinden via een vaststellingsovereenkomst is er geen wettelijk voorgeschreven vergoeding. De transitievergoeding dient dan vaak als ondergrens, terwijl de kantonrechtersformule soms als referentiepunt wordt gebruikt voor een hogere vergoeding.
De transitievergoeding berekenen
De transitievergoeding is de standaard wettelijke ontslagvergoeding in Nederland. De berekening is relatief eenvoudig en bestaat uit twee elementen: uw maandsalaris en uw dienstjaren.
De basisformule
De transitievergoeding bedraagt 1/3 maandsalaris per gewerkt jaar. Dit wordt berekend over de volledige dienstperiode, inclusief onvolledige jaren, maanden en dagen.
Gedetailleerde berekening
- Per volledig dienstjaar: 1/3 maandsalaris
- Per volledig gewerkte maand: 1/36 maandsalaris
- Per volledig gewerkte dag: 1/1095 maandsalaris
Wat telt mee als maandsalaris?
Het maandsalaris voor de transitievergoeding omvat meer dan alleen uw basissalaris. De volgende componenten worden meegenomen:
- Bruto maandsalaris
- Vakantietoeslag (8% of het percentage dat in uw arbeidsovereenkomst staat)
- Vaste eindejaarsuitkering of dertiende maand
- Structurele overwerkvergoedingen
- Vaste ploegentoeslag
- Gemiddelde provisie of bonus over de laatste drie jaar
Eenmalige of incidentele vergoedingen tellen niet mee. Het gaat om structurele beloningscomponenten.
Rekenvoorbeeld transitievergoeding
Stel, u werkt 8 jaar en 4 maanden bij uw werkgever. Uw bruto maandsalaris is €3.500 en u ontvangt 8% vakantietoeslag. De berekening is dan:
- Maandsalaris inclusief vakantiegeld: €3.500 × 1,08 = €3.780
- Per dienstjaar: 1/3 × €3.780 = €1.260
- 8 volledige jaren: 8 × €1.260 = €10.080
- 4 maanden: 4/12 × €1.260 = €420
- Totale transitievergoeding: €10.500
Maximum transitievergoeding
De transitievergoeding kent een wettelijk maximum. Dit bedraagt €98.000 bruto. Is uw jaarsalaris hoger dan dit bedrag, dan geldt uw jaarsalaris als maximum. Het maximumbedrag wordt jaarlijks geïndexeerd.
De kantonrechtersformule (A × B × C)
De kantonrechtersformule is een oudere berekeningswijze die officieel niet meer wordt toegepast door rechters, maar in de praktijk nog regelmatig als referentiekader wordt gebruikt bij onderhandelingen over vaststellingsovereenkomsten.
De formule is: A × B × C, waarbij:
A = Aantal gewogen dienstjaren
Bij de kantonrechtersformule worden dienstjaren gewogen naar leeftijd. Hoe ouder de werknemer, hoe zwaarder de dienstjaren meetellen:
- Tot 35 jaar: elk dienstjaar telt voor 0,5
- Van 35 tot 45 jaar: elk dienstjaar telt voor 1
- Van 45 tot 55 jaar: elk dienstjaar telt voor 1,5
- Vanaf 55 jaar: elk dienstjaar telt voor 2
B = Beloning per maand
Dit is het bruto maandsalaris inclusief vaste toeslagen, vakantiegeld en eventuele structurele bonussen. Dit komt overeen met het salaris zoals berekend bij de transitievergoeding.
C = Correctiefactor
De correctiefactor is een subjectieve factor die de vergoeding kan verhogen of verlagen. De standaardwaarde is 1. Factoren die de C-factor beïnvloeden:
- Hoger dan 1: Bij verwijtbaarheid aan de kant van de werkgever, slechte arbeidsmarktpositie van de werknemer, of financieel gezonde werkgever
- Lager dan 1: Bij verwijtbaarheid aan de kant van de werknemer, goede arbeidsmarktpositie, of financieel ongezonde werkgever
Rekenvoorbeeld kantonrechtersformule
Een werknemer van 50 jaar werkt 15 jaar bij dezelfde werkgever, waarvan 5 jaar voor zijn 45e en 10 jaar erna. Maandsalaris inclusief vakantiegeld is €4.000. De correctiefactor is 1.
- Gewogen dienstjaren: (5 × 1) + (5 × 1,5) + (5 × 1,5) = 5 + 7,5 + 7,5 = 20
- Berekening: 20 × €4.000 × 1 = €80.000
Ter vergelijking: de transitievergoeding zou zijn: 15 × (1/3 × €4.000) = €20.000. De kantonrechtersformule levert in dit voorbeeld dus vier keer zoveel op.
Factoren die de hoogte beïnvloeden
Bij onderhandelingen over een vaststellingsovereenkomst zijn er diverse factoren die de hoogte van uw ontslagvergoeding beïnvloeden.
Uw dienstverband
Hoe langer u in dienst bent, hoe hoger uw vergoeding. Dit geldt zowel voor de transitievergoeding als bij onderhandelingen. Lange dienstverbanden geven ook vaak een sterkere onderhandelingspositie.
Uw leeftijd
Oudere werknemers hebben vaak een slechtere positie op de arbeidsmarkt. Dit wordt meegewogen in de kantonrechtersformule en is ook een argument bij onderhandelingen voor een hogere vergoeding.
De ontslagreden
De reden van ontslag speelt een cruciale rol. Als de werkgever een zwak dossier heeft of onvoldoende reden voor ontslag, staat u sterker in de onderhandelingen. Bij een sterke ontslagreden, zoals ernstig disfunctioneren met goed dossier, is uw positie minder sterk.
De arbeidsmarkt
Uw kansen op de arbeidsmarkt wegen mee. Als u een schaarse functie heeft of veel ervaring in een gewilde sector, kan dat uw positie verzwakken (u vindt immers snel nieuw werk). Omgekeerd kan een slechte arbeidsmarktpositie een argument zijn voor een hogere vergoeding.
Verwijtbaarheid
Als de werkgever verwijtbaar heeft gehandeld, bijvoorbeeld door slecht werkgeverschap, kan dit leiden tot een hogere vergoeding. Bij ernstige verwijtbaarheid kan de kantonrechter zelfs een billijke vergoeding toekennen bovenop de transitievergoeding.
De financiële positie van de werkgever
Een financieel gezonde werkgever kan meer betalen dan een werkgever in financiële problemen. Dit is vooral relevant bij de C-factor van de kantonrechtersformule.
Transitievergoeding vs. onderhandelde vergoeding
Bij een vaststellingsovereenkomst is de ontslagvergoeding onderhandelbaar. De transitievergoeding geldt niet automatisch, maar dient vaak als minimum. In de praktijk liggen onderhandelde vergoedingen meestal tussen de transitievergoeding en de kantonrechtersformule.
Waarom werkgevers meer betalen
Werkgevers zijn vaak bereid meer te betalen dan de transitievergoeding omdat zij zekerheid willen. Een procedure bij UWV of kantonrechter is tijdrovend, kostbaar en de uitkomst is onzeker. Door een hogere vergoeding te bieden, vermijden zij deze risico's.
Wat is redelijk?
Een redelijke ontslagvergoeding bij een vaststellingsovereenkomst hangt af van alle omstandigheden. Als vuistregel kunt u rekenen op:
- Minimaal: De transitievergoeding
- Gemiddeld: 1,5 tot 2 keer de transitievergoeding
- Maximaal: De kantonrechtersformule (bij zeer sterke onderhandelingspositie)
De daadwerkelijke uitkomst hangt sterk af van uw onderhandelingsvaardigheden en de specifieke omstandigheden van uw zaak.
Tips voor een hogere vergoeding
Om de hoogte van uw ontslagvergoeding te maximaliseren, kunt u de volgende strategieën toepassen:
- Ken uw rechten: Bereken zowel de transitievergoeding als de kantonrechtersformule om uw bandbreedte te kennen.
- Analyseer het dossier: Beoordeel hoe sterk de werkgever staat. Een zwak dossier versterkt uw positie.
- Neem de tijd: Haast u niet om te tekenen. Bedenktijd geeft u ruimte om te onderhandelen.
- Onderbouw uw eisen: Geef argumenten voor een hogere vergoeding gebaseerd op uw situatie.
- Schakel hulp in: Een specialist kan vaak een significant hogere vergoeding bedingen.
Billijke vergoeding
Naast de transitievergoeding kan de kantonrechter in bepaalde gevallen een billijke vergoeding toekennen. Dit is een extra vergoeding die wordt toegekend wanneer de werkgever ernstig verwijtbaar heeft gehandeld.
Voorbeelden van ernstig verwijtbaar handelen:
- Discriminatie of intimidatie op de werkvloer
- Grove schending van re-integratieverplichtingen
- Creëren van een onwerkbare situatie om de werknemer eruit te werken
- Opzettelijk aansturen op een verstoorde arbeidsrelatie
De hoogte van de billijke vergoeding kent geen vast maximum en wordt door de rechter bepaald aan de hand van alle omstandigheden.
Samenvatting
De hoogte van uw ontslagvergoeding wordt bepaald door verschillende factoren:
- De transitievergoeding bedraagt 1/3 maandsalaris per dienstjaar
- De kantonrechtersformule (A × B × C) levert vaak een hogere uitkomst
- Bij onderhandelingen bepalen uw positie en argumenten de uitkomst
- Dienstjaren, leeftijd, ontslagreden en verwijtbaarheid wegen mee
- Het maximum transitievergoeding is €98.000 of één jaarsalaris
- Professionele hulp kan de vergoeding significant verhogen
Door goed voorbereid de onderhandelingen in te gaan en uw positie realistisch in te schatten, maximaliseert u uw kansen op een goede ontslagvergoeding.