Het opzegverbod beschermt werknemers tegen ontslag in bepaalde kwetsbare situaties. Als u ziek bent, zwanger bent of onder een andere beschermde categorie valt, mag uw werkgever uw arbeidsovereenkomst niet zomaar opzeggen. Toch kunt u wel een vaststellingsovereenkomst tekenen. In dit artikel leest u alles over het opzegverbod en wat dit betekent voor uw situatie.
Wat is het opzegverbod?
Het opzegverbod is een wettelijke bescherming tegen ontslag in specifieke situaties. De wet bepaalt dat een werkgever de arbeidsovereenkomst niet mag opzeggen tijdens bepaalde periodes of om bepaalde redenen. Dit beschermt werknemers in kwetsbare posities.
Het opzegverbod is vastgelegd in artikel 7:670 van het Burgerlijk Wetboek. Er worden verschillende situaties genoemd waarin ontslag niet is toegestaan.
Wanneer geldt het opzegverbod?
Het opzegverbod geldt in de volgende situaties:
Ziekte
Tijdens de eerste twee jaar van ziekte mag uw werkgever u niet ontslaan vanwege ziekte. Dit is de bekendste vorm van het opzegverbod. Gedurende deze periode heeft u recht op loondoorbetaling en mag de werkgever de arbeidsovereenkomst niet opzeggen.
Na twee jaar ziekte vervalt het opzegverbod en kan de werkgever een ontslagvergunning aanvragen bij het UWV wegens langdurige arbeidsongeschiktheid.
Loonsanctie verlengt opzegverbod
Als het UWV oordeelt dat uw werkgever onvoldoende heeft gedaan voor uw re-integratie, kan het opzegverbod met maximaal één jaar worden verlengd. U heeft dan drie jaar recht op loondoorbetaling en ontslagbescherming.
Zwangerschap en bevallingsverlof
Gedurende de zwangerschap en tot zes weken na het bevallingsverlof geldt een opzegverbod. Uw werkgever mag de arbeidsovereenkomst in deze periode niet opzeggen. Dit is vastgelegd in artikel 7:670 lid 2 BW.
De bescherming begint zodra de werkgever op de hoogte is van de zwangerschap en loopt door tot zes weken na afloop van het bevallingsverlof.
Militaire dienst
Tijdens het vervullen van militaire dienst of vervangende dienst geldt eveneens een opzegverbod.
Lidmaatschap OR of vakbond
Werknemers die lid zijn van de ondernemingsraad (OR) of een vakbond mogen niet worden ontslagen vanwege dit lidmaatschap of hun activiteiten daarin.
Andere beschermde situaties
- Tijdens ouderschapsverlof
- Tijdens zorgverlof
- Vanwege overgang van onderneming
- Vanwege het weigeren van zondagsarbeid
- Vanwege het uitoefenen van politieke rechten
Uitzonderingen op het opzegverbod
Het opzegverbod is niet absoluut. Er zijn situaties waarin het niet geldt of kan worden doorbroken:
Proeftijd
Tijdens de proeftijd mogen zowel werkgever als werknemer de arbeidsovereenkomst direct opzeggen, ook bij ziekte of zwangerschap. Het opzegverbod geldt niet in de proeftijd.
Ontslag op staande voet
Bij een dringende reden, zoals diefstal, fraude of ernstige werkweigering, mag de werkgever de werknemer op staande voet ontslaan. Het opzegverbod geldt dan niet.
Bedrijfssluiting
Als het hele bedrijf stopt, of het onderdeel waar u werkt volledig wordt beëindigd, vervalt het opzegverbod tijdens ziekte. Let op: het opzegverbod tijdens zwangerschap en bevallingsverlof blijft in dit geval wél gelden.
Instemming werknemer
Het opzegverbod geldt alleen voor eenzijdige opzegging door de werkgever. Als u als werknemer instemt met beëindiging van het dienstverband, via een vaststellingsovereenkomst, is dit toegestaan. Dit is ontslag met wederzijds goedvinden.
Vaststellingsovereenkomst ondanks opzegverbod
Een belangrijke nuance: het opzegverbod verhindert wel dat uw werkgever u ontslaat, maar het verhindert niet dat u samen een vaststellingsovereenkomst sluit. U kunt als werknemer ervoor kiezen om mee te werken aan een beëindiging met wederzijds goedvinden.
Sterkere onderhandelingspositie
Het opzegverbod geeft u een sterke onderhandelingspositie. Uw werkgever kan u niet ontslaan, dus als hij toch van u af wil, moet hij met een aantrekkelijk aanbod komen. Dit betekent vaak:
- Hogere ontslagvergoeding dan gebruikelijk
- Langere opzegtermijn of vrijstelling van werk
- Gunstigere voorwaarden in de overeenkomst
Tip: gebruik uw positie
Als het opzegverbod geldt, bent u niet verplicht om mee te werken aan een vaststellingsovereenkomst. Uw werkgever kan u niet dwingen. Gebruik deze positie in de onderhandelingen om betere voorwaarden te bedingen.
Vaststellingsovereenkomst bij ziekte
Het tekenen van een vaststellingsovereenkomst tijdens ziekte is riskant en meestal af te raden. Hoewel het opzegverbod u niet verbiedt om te tekenen, zijn er grote risico's voor uw uitkering.
Risico's bij ziekte
- Geen Ziektewet-uitkering: Als u ziek uit dienst gaat na een vaststellingsovereenkomst, kan het UWV weigeren u een Ziektewet-uitkering te geven
- Geen WW-uitkering: U bent niet beschikbaar voor de arbeidsmarkt als u ziek bent
- Verlies loondoorbetaling: U stopt voortijdig met uw recht op loondoorbetaling
- Geen WIA-beoordeling: Na twee jaar krijgt u geen WIA-beoordeling
Wanneer wel mogelijk
Een vaststellingsovereenkomst bij ziekte kan wel verantwoord zijn als:
- U zich beter kunt melden voor de einddatum
- Uw klachten werkgerelateerd zijn en verdwijnen bij beëindiging
- U al langer dan twee jaar ziek bent en een WIA-uitkering heeft
Vaststellingsovereenkomst bij zwangerschap
Ook tijdens zwangerschap kunt u een vaststellingsovereenkomst tekenen, ondanks het opzegverbod. Uw werkgever mag u vragen hieraan mee te werken en u kunt dit doen zonder dat uw WW-uitkering in gevaar komt.
Aandachtspunten bij zwangerschap
- Niet verplicht: U hoeft niet mee te werken aan een vaststellingsovereenkomst
- Sterke positie: Door het opzegverbod heeft u een goede onderhandelingspositie
- WW-recht: Bij een correct opgestelde overeenkomst behoudt u uw WW-recht
- WAZO-uitkering: Uw recht op zwangerschaps- en bevallingsverlofuitkering blijft bestaan
Waarschuwing: ziek én zwanger
Bent u ziek tijdens uw zwangerschap? Ga dan niet akkoord met een vaststellingsovereenkomst. U krijgt dan waarschijnlijk geen WW- of Ziektewet-uitkering. Het opzegverbod beschermt u dubbel in deze situatie.
Wat als u toch wordt ontslagen?
Als uw werkgever het opzegverbod negeert en u toch ontslaat, is dit ontslag vernietigbaar. U heeft dan juridische mogelijkheden:
Vernietiging ontslag
U kunt binnen twee maanden na het ontslag een verzoekschrift indienen bij de kantonrechter om het ontslag te vernietigen. Als de rechter u gelijk geeft, wordt het ontslag ongedaan gemaakt en bent u nog steeds in dienst.
Doorbetaling loon
Zolang het ontslag niet rechtsgeldig is, heeft u recht op doorbetaling van uw loon. Dit geldt ook als u feitelijk niet meer werkt.
Schadevergoeding
Naast vernietiging kunt u ook schadevergoeding eisen voor de periode dat u ten onrechte niet bent betaald of andere schade die u heeft geleden.
Het opzegverbod en de kantonrechter
Als een werkgever de arbeidsovereenkomst wil beëindigen terwijl het opzegverbod geldt, kan hij naar de kantonrechter stappen. De kantonrechter toetst dan of het opzegverbod van toepassing is en of er redenen zijn om toch te ontbinden.
Ontbinding ondanks opzegverbod
De kantonrechter kan de arbeidsovereenkomst in uitzonderlijke gevallen toch ontbinden, ook als het opzegverbod geldt. Dit kan alleen als:
- Het ontbindingsverzoek geen verband houdt met de reden van het opzegverbod
- Er zwaarwegende omstandigheden zijn die ontbinding rechtvaardigen
- Het opzegverbod niet is bedoeld om deze situatie te beschermen
Tips bij een vaststellingsovereenkomst met opzegverbod
- Ken uw rechten: Weet dat u niet verplicht bent om mee te werken aan een vaststellingsovereenkomst
- Gebruik uw positie: Het opzegverbod geeft u onderhandelingsruimte
- Check uitkeringsrechten: Zorg dat u weet wat de gevolgen zijn voor uw uitkering
- Bij ziekte: wees voorzichtig: Teken niet als u niet kunt herstellen voor de einddatum
- Schakel hulp in: Laat de overeenkomst controleren door een specialist
- Neem de tijd: U heeft bedenktijd, gebruik deze
Veelgestelde vragen
Kan mijn werkgever mij ontslaan als ik ziek ben?
Nee, tijdens de eerste twee jaar van ziekte geldt het opzegverbod. Uw werkgever kan u niet eenzijdig ontslaan. Wel kunt u samen een vaststellingsovereenkomst sluiten, maar dit is bij ziekte vaak af te raden.
Mag ik een vaststellingsovereenkomst tekenen tijdens zwangerschap?
Ja, dat mag. Het opzegverbod verhindert eenzijdig ontslag door de werkgever, niet een overeenkomst met wederzijds goedvinden. Let wel op de gevolgen voor uw uitkering en bedenk dat u een sterke onderhandelingspositie heeft.
Wat als mijn werkgever mij onder druk zet om te tekenen?
U bent niet verplicht om te tekenen. Het opzegverbod beschermt u juist tegen ontslag. Als uw werkgever druk uitoefent, schakel dan juridische hulp in.
Hoelang duurt het opzegverbod bij ziekte?
Het opzegverbod bij ziekte duurt in principe twee jaar. Bij een loonsanctie van het UWV kan dit met maximaal één jaar worden verlengd tot drie jaar.
Verlies ik mijn WW-recht als ik teken ondanks het opzegverbod?
Niet automatisch. Bij een correct opgestelde vaststellingsovereenkomst behoudt u uw WW-recht, ook als er een opzegverbod geldt. Maar bij ziekte kan het UWV uw uitkering weigeren omdat u niet beschikbaar bent voor de arbeidsmarkt.
Conclusie
Het opzegverbod beschermt werknemers tegen ontslag in kwetsbare situaties zoals ziekte en zwangerschap. Het verhindert dat uw werkgever u eenzijdig ontslaat, maar sluit een vaststellingsovereenkomst niet uit.
Als het opzegverbod geldt, heeft u een sterke onderhandelingspositie. U bent niet verplicht om mee te werken aan een vaststellingsovereenkomst en kunt betere voorwaarden bedingen. Bij ziekte moet u extra voorzichtig zijn vanwege de risico's voor uw uitkering. Laat een vaststellingsovereenkomst altijd controleren, zeker als er een opzegverbod speelt.