Bij ontslag heeft u als werknemer vaak recht op een ontslagvergoeding. De hoogte van deze vergoeding hangt af van verschillende factoren, waaronder de manier van ontslag, uw dienstjaren en uw salaris. In dit artikel leggen we uit hoe de ontslagvergoeding wordt berekend, hoeveel belasting u betaalt en hoe u kunt onderhandelen over een hogere vergoeding.
Wat is een ontslagvergoeding?
Een ontslagvergoeding is een financiële compensatie die u ontvangt wanneer uw arbeidsovereenkomst eindigt. Deze vergoeding kan op verschillende manieren tot stand komen:
- Transitievergoeding: De wettelijk verplichte vergoeding bij ontslag via UWV of kantonrechter
- Onderhandelde vergoeding: Een afgesproken bedrag bij ontslag met wederzijds goedvinden (vaststellingsovereenkomst)
- Billijke vergoeding: Een extra vergoeding die de rechter kan toekennen bij ernstig verwijtbaar handelen van de werkgever
De term ontslagvergoeding wordt in de praktijk vaak gebruikt als verzamelnaam voor al deze vormen van financiële compensatie bij het einde van een dienstverband.
De wettelijke transitievergoeding
Sinds 2015 hebben werknemers bij ontslag recht op de wettelijke transitievergoeding. Deze vergoeding geldt bij ontslag via het UWV of de kantonrechter, maar ook bij het niet verlengen van een tijdelijk contract. De transitievergoeding is bedoeld om de overgang naar ander werk te vergemakkelijken.
Berekening van de transitievergoeding
De transitievergoeding wordt berekend op basis van twee factoren: uw maandsalaris en de duur van uw dienstverband. De formule is als volgt:
Formule transitievergoeding
Per gewerkt jaar ontvangt u 1/3 maandsalaris aan transitievergoeding. Dit wordt berekend over de volledige dienstjaren plus een evenredig deel voor de resterende maanden en dagen.
Rekenvoorbeeld
Stel, u heeft 10 jaar en 6 maanden bij uw werkgever gewerkt en uw bruto maandsalaris bedraagt €4.000 inclusief vakantietoeslag. De berekening is dan:
- Volledige jaren: 10 × (1/3 × €4.000) = €13.333
- Resterende maanden: 6/12 × (1/3 × €4.000) = €667
- Totaal: €14.000 bruto
Maximum transitievergoeding
De transitievergoeding kent een wettelijk maximum. Dit maximumbedrag wordt jaarlijks aangepast aan de ontwikkeling van de contractlonen. Het maximum bedraagt €98.000 bruto, of één jaarsalaris als dat hoger is dan €98.000. Dit betekent dat bij hogere inkomens het jaarsalaris als plafond geldt.
Ontslagvergoeding bij vaststellingsovereenkomst
Bij ontslag via een vaststellingsovereenkomst (VSO) is de situatie anders. U heeft dan formeel geen recht op de wettelijke transitievergoeding, maar in de praktijk wordt deze vaak als ondergrens gebruikt bij de onderhandelingen.
Het voordeel van een vaststellingsovereenkomst is dat er ruimte is voor onderhandeling. Werkgevers zijn vaak bereid meer te betalen dan alleen de transitievergoeding omdat:
- Zij zekerheid willen over het einde van het dienstverband
- Een procedure via UWV of kantonrechter tijdrovend en kostbaar is
- De uitkomst van een procedure onzeker is
- Zij discretie willen bewaren
De ontslagvergoeding in een vaststellingsovereenkomst ligt daarom vaak tussen de transitievergoeding en de kosten die de werkgever zou moeten maken voor een alternatieve ontslagroute. Dit betekent dat een aanbod met alleen de transitievergoeding meestal te laag is.
Factoren die de hoogte bepalen
De hoogte van uw ontslagvergoeding wordt door verschillende factoren beïnvloed. Het is belangrijk om deze te kennen als u gaat onderhandelen.
Dienstjaren
Hoe langer u in dienst bent, hoe hoger uw ontslagvergoeding doorgaans uitvalt. Dit geldt zowel voor de transitievergoeding als voor onderhandelde vergoedingen.
Salaris
Uw bruto maandsalaris vormt de basis voor de berekening. Hierbij telt ook het vakantiegeld mee, en vaak worden ook vaste toeslagen, bonussen en andere emolumenten meegenomen.
Leeftijd en arbeidsmarktpositie
Oudere werknemers hebben vaak een slechtere positie op de arbeidsmarkt. Dit kan een argument zijn voor een hogere vergoeding, omdat het langer kan duren voordat zij een nieuwe baan vinden.
Ontslagreden
De reden van ontslag speelt een grote rol. Bij reorganisatie of disfunctioneren zonder goed dossier staat u sterker dan wanneer er een geldige reden voor ontslag is. Hoe zwakker het dossier van de werkgever, hoe beter uw onderhandelingspositie.
Verwijtbaarheid werkgever
Als de werkgever ernstig verwijtbaar heeft gehandeld, kan de kantonrechter naast de transitievergoeding een billijke vergoeding toekennen. Dit kan ook een argument zijn bij onderhandelingen over een vaststellingsovereenkomst.
Onderhandelen over de ontslagvergoeding
Bij een vaststellingsovereenkomst is onderhandelen niet alleen mogelijk, maar vaak ook noodzakelijk om een redelijke vergoeding te krijgen. Hier volgen tips voor succesvolle onderhandelingen.
Laat de werkgever het eerste voorstel doen
Begin nooit zelf met een bedrag noemen. Laat de werkgever eerst met een voorstel komen. Als u zelf begint, verzwakt u uw positie en loopt u het risico te laag in te zetten.
Neem de tijd
Accepteer nooit direct het eerste aanbod. Vraag bedenktijd en gebruik die ook. Een werkgever die haast heeft, is vaak bereid om concessies te doen.
Ken uw waarde
Bereid u goed voor. Bereken wat de transitievergoeding zou zijn, onderzoek wat gebruikelijk is in uw branche en maak een inschatting van de kosten die de werkgever zou moeten maken bij een procedure.
Onderbouw uw tegenvoorstel
Wanneer u een hoger bedrag vraagt, onderbouw dit met argumenten. Benoem uw dienstjaren, uw bijdrage aan het bedrijf, uw arbeidsmarktpositie en eventuele tekortkomingen in het dossier van de werkgever.
Blijf zakelijk
Houd de onderhandelingen vriendelijk en professioneel. Vermijd emotionele reacties en richt u op de feiten. Dit leidt tot betere resultaten dan een vijandige houding.
Schakel een specialist in
Onderhandelen over vaststellingsovereenkomsten is specialistisch werk. Een jurist met ervaring op dit gebied kan vaak een significant hogere vergoeding bereiken. De kosten voor juridische bijstand worden bovendien vaak door de werkgever vergoed.
Resultaat van onderhandelen
Uit de praktijk blijkt dat professionele begeleiding bij onderhandelingen gemiddeld leidt tot een 50-100% hogere ontslagvergoeding dan het eerste aanbod van de werkgever.
Wat kunt u nog meer onderhandelen?
Naast de ontslagvergoeding zijn er vaak andere zaken waarover u kunt onderhandelen:
- Einddatum: Een latere einddatum in combinatie met vrijstelling van werk geeft u meer tijd om te solliciteren met behoud van salaris.
- Concurrentiebeding: Vraag om het laten vervallen van een eventueel concurrentiebeding of relatiebeding.
- Outplacementbudget: Een budget voor loopbaanbegeleiding of scholing kan waardevol zijn voor uw volgende stap.
- Juridische kosten: Laat de werkgever de kosten voor juridische bijstand vergoeden.
- Getuigschrift: Maak afspraken over een positief getuigschrift en goede referenties.
- Studiekostenbeding: Laat een eventuele terugbetalingsverplichting voor studiekosten vervallen.
Belasting over de ontslagvergoeding
Een ontslagvergoeding wordt door de Belastingdienst gezien als loon uit dienstbetrekking. Dit betekent dat u er belasting over betaalt in box 1. De werkgever houdt bij de uitbetaling loonbelasting en premies volksverzekeringen in.
Hoeveel houdt u netto over?
Hoeveel u netto overhoudt, hangt af van uw totale inkomen in het jaar van uitbetaling. Door de progressieve belastingtarieven kan een groot deel van de vergoeding in de hoogste schijf vallen. Afhankelijk van uw inkomen houdt u zonder maatregelen ongeveer 50 tot 63% van uw bruto ontslagvergoeding netto over.
Mogelijkheden om belasting te besparen
Er zijn enkele mogelijkheden om de belastingdruk te verlagen:
- Lijfrente: U kunt (een deel van) de ontslagvergoeding omzetten in een lijfrente. Dit kan fiscaal voordelig zijn, maar vraagt om zorgvuldige afweging.
- Spreiding: Soms is het mogelijk om de vergoeding gespreid over meerdere jaren te ontvangen.
- Timing: De maand van uitbetaling kan invloed hebben op de belastingdruk.
Raadpleeg een belastingadviseur voor persoonlijk advies over de fiscale gevolgen van uw ontslagvergoeding.
Geen recht op ontslagvergoeding
In sommige situaties heeft u geen recht op een ontslagvergoeding:
- Ontslag op staande voet: Bij een rechtsgeldig ontslag op staande voet heeft u geen recht op transitievergoeding.
- Zelf ontslag nemen: Als u zelf ontslag neemt, heeft u geen recht op een vergoeding.
- Ernstig verwijtbaar handelen: Bij ernstig verwijtbaar handelen door u als werknemer kan de transitievergoeding vervallen.
- Pensioengerechtigde leeftijd: Bij ontslag na het bereiken van de AOW-leeftijd is geen transitievergoeding verschuldigd.
- Faillissement werkgever: Bij faillissement van de werkgever is de transitievergoeding vaak niet te verhalen.
Let op bij ziekte
Als u ziek bent en een vaststellingsovereenkomst tekent, loopt u niet alleen uw WW-rechten mis, maar ook mogelijk uw ontslagvergoeding. De werkgever heeft namelijk geen sterke reden om u een vergoeding te bieden als u meewerkt aan uw eigen ontslag tijdens ziekte.
Samenvatting
De ontslagvergoeding is een belangrijk onderdeel van het beëindigen van een dienstverband. De belangrijkste punten:
- Bij formeel ontslag heeft u recht op de wettelijke transitievergoeding
- De transitievergoeding bedraagt 1/3 maandsalaris per gewerkt jaar
- Bij een vaststellingsovereenkomst is de vergoeding onderhandelbaar
- Een goed onderbouwde onderhandeling levert vaak een hogere vergoeding op
- U betaalt belasting over de ontslagvergoeding in box 1
- Schakel een specialist in voor het beste resultaat
Door goed geïnformeerd te zijn en professionele hulp in te schakelen, maximaliseert u uw ontslagvergoeding en zorgt u ervoor dat uw rechten optimaal worden beschermd.