Transitievergoeding

De transitievergoeding is de wettelijke ontslagvergoeding waar u als werknemer recht op heeft bij beëindiging van uw arbeidsovereenkomst. Het maximum bedraagt €98.000 bruto. In deze uitgebreide gids leest u alles over de berekening, voorwaarden en belasting van de transitievergoeding.

Wat is de transitievergoeding?

De transitievergoeding is een financiële vergoeding die uw werkgever aan u moet betalen wanneer uw arbeidsovereenkomst eindigt. De naam 'transitievergoeding' verwijst naar het doel: de vergoeding is bedoeld om uw transitie naar een nieuwe baan te ondersteunen. U kunt het geld bijvoorbeeld gebruiken voor omscholing, sollicitatietraining of om de periode tussen twee banen te overbruggen.

De transitievergoeding is ingevoerd op 1 juli 2015 als onderdeel van de Wet Werk en Zekerheid. Sindsdien heeft iedere werknemer bij ontslag in principe recht op deze vergoeding, mits aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan.

Belangrijk: recht vanaf dag één

Sinds 1 januari 2020 bouwt u vanaf uw eerste werkdag recht op de transitievergoeding op. De oude regel dat u minimaal twee jaar in dienst moest zijn voordat u aanspraak kon maken op de vergoeding, is afgeschaft. Dit betekent dat u zelfs bij ontslag tijdens de proeftijd recht kunt hebben op een transitievergoeding.

Hoe berekent u de transitievergoeding?

De basisberekening van de transitievergoeding is als volgt. Let op: er kunnen afwijkingen gelden bij specifieke situaties zoals langdurige ziekte of ernstige verwijtbaarheid.

De berekening gaat als volgt:

• Per volledig dienstjaar: 1/3 bruto maandsalaris
• Per volledig gewerkte maand: 1/36 bruto maandsalaris
• Per volledig gewerkte dag: 1/1095 bruto maandsalaris

Wat telt mee bij het bruto maandsalaris?

Voor de berekening van de transitievergoeding telt niet alleen uw basissalaris mee. De volgende componenten worden ook meegenomen:

• Het bruto basissalaris
• Vakantiegeld (standaard 8%)
• Vaste eindejaarsuitkering of dertiende maand
• Structurele overwerkvergoeding
• Vaste ploegentoeslag
• Provisie of bonus (gemiddelde over de afgelopen 3 jaar)

Rekenvoorbeeld transitievergoeding

Laten we een concreet voorbeeld uitwerken:

Maximum transitievergoeding

De transitievergoeding kent een wettelijk maximum dat jaarlijks wordt aangepast aan de ontwikkeling van de contractlonen. Op dit moment geldt:

• Maximum bedrag: €98.000 bruto
• Uitzondering: Als uw bruto jaarsalaris hoger is dan €98.000, is het maximum gelijk aan één bruto jaarsalaris

Het maximumbedrag wordt jaarlijks aangepast aan de loon- en prijsontwikkeling in Nederland.

Wanneer heeft u recht op een transitievergoeding?

U heeft in de volgende situaties recht op de transitievergoeding:

1. Opzegging door de werkgever

Als uw werkgever uw arbeidsovereenkomst opzegt (na toestemming van het UWV of via de kantonrechter), heeft u recht op de transitievergoeding. Dit geldt zowel voor vaste als tijdelijke contracten.

2. Niet verlengen van een tijdelijk contract

Wanneer uw tijdelijke arbeidsovereenkomst niet wordt verlengd door uw werkgever, heeft u ook recht op de transitievergoeding. Dit geldt zelfs als u maar enkele maanden in dienst bent geweest.

3. Ontbinding door de kantonrechter

Als de kantonrechter uw arbeidsovereenkomst ontbindt op verzoek van uw werkgever, moet de werkgever u de transitievergoeding betalen.

4. Ernstig verwijtbaar handelen werkgever

Als u zelf ontslag neemt vanwege ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van uw werkgever, heeft u ook recht op de transitievergoeding. Denk aan situaties zoals discriminatie, intimidatie of het niet nakomen van verplichtingen door de werkgever.

5. Vaststellingsovereenkomst

Bij ontslag via een vaststellingsovereenkomst is de transitievergoeding niet automatisch van toepassing. De vergoeding moet worden overeengekomen tussen werkgever en werknemer. Dit betekent dat partijen zowel een hogere als een lagere vergoeding dan de wettelijke transitievergoeding kunnen afspreken. In de praktijk is de transitievergoeding vaak het uitgangspunt voor de onderhandeling.

Wanneer heeft u géén recht op de transitievergoeding?

Er zijn situaties waarin u geen recht heeft op de transitievergoeding:

• Vrijwillig ontslag: Als u zelf ontslag neemt zonder dat er sprake is van ernstig verwijtbaar handelen door de werkgever
• Ernstig verwijtbaar gedrag: Als het ontslag het gevolg is van ernstig verwijtbaar handelen of nalaten door uzelf (zoals diefstal, fraude of werkweigering). Let op: de drempel voor 'ernstig verwijtbaar' ligt hoog – gewoon disfunctioneren valt hier niet onder
• Minderjarig en weinig uren: Als u jonger bent dan 18 jaar en gemiddeld minder dan 12 uur per week werkt
• AOW-gerechtigde leeftijd: Als u de AOW-gerechtigde leeftijd heeft bereikt
• Faillissement: Als uw werkgever failliet gaat, surseance van betaling heeft of in de schuldsanering zit
• Afstand in VSO: Als u in een vaststellingsovereenkomst afstand heeft gedaan van de transitievergoeding (partijen zijn vrij om hierover afspraken te maken)

Uitzonderingen en bijzondere situaties

In sommige situaties gelden afwijkende regels:

• Langdurige ziekte: Ook na twee jaar ziekte heeft u recht op de transitievergoeding. De werkgever kan compensatie aanvragen bij het UWV.
• Gedeeltelijk ontslag: Bij substantiële en structurele vermindering van uw arbeidsuren (minimaal 20%) kunt u recht hebben op een gedeeltelijke transitievergoeding.
• Ernstig verwijtbaar handelen werkgever: Als de werkgever ernstig verwijtbaar heeft gehandeld, kan de rechter naast de transitievergoeding een extra 'billijke vergoeding' toekennen.

Transitievergoeding vs. ontslagvergoeding: het verschil

In de praktijk worden de termen 'transitievergoeding' en 'ontslagvergoeding' vaak door elkaar gebruikt, maar er is een belangrijk verschil:

• Transitievergoeding: De wettelijke vergoeding waar u bij ontslag recht op heeft. Het bedrag wordt berekend volgens de wettelijke formule (1/3 maandsalaris per dienstjaar).
• Ontslagvergoeding: Een ruimer begrip dat verwijst naar de totale vergoeding die u ontvangt bij ontslag. Dit kan gelijk zijn aan de transitievergoeding, maar ook hoger uitvallen na onderhandeling.

Bij ontslag met wederzijds goedvinden (via een vaststellingsovereenkomst) is er ruimte om te onderhandelen over een hogere vergoeding dan de wettelijke transitievergoeding. Dit noemen we dan de ontslagvergoeding.

Kan ik een hogere transitievergoeding krijgen?

Bij een vaststellingsovereenkomst kunt u vaak onderhandelen over een hogere vergoeding. Factoren die meespelen bij de onderhandeling:

• De reden van ontslag: Bij een verstoorde arbeidsrelatie of disfunctioneren staat u vaak sterker dan bij bedrijfseconomische redenen
• De juridische positie van de werkgever: Als de werkgever een zwakke zaak heeft (bijvoorbeeld geen verbetertraject), is er meer ruimte
• Uw leeftijd en arbeidsmarktpositie: Oudere werknemers of werknemers met een specialistische functie hebben vaak een sterkere positie
• De financiële situatie van de werkgever: Een financieel gezond bedrijf kan meer betalen
• De snelheid die de werkgever wenst: Als de werkgever haast heeft, is er meer onderhandelingsruimte

Wanneer moet de werkgever betalen?

Uw werkgever is verplicht om de transitievergoeding te betalen binnen één maand na het einde van uw arbeidsovereenkomst. Als de werkgever niet op tijd betaalt, kunt u wettelijke rente claimen over de te late betaling.

Vervaltermijn voor het claimen

U heeft drie maanden de tijd om de transitievergoeding te claimen na het einde van uw arbeidsovereenkomst. Na deze termijn vervalt uw recht om de vergoeding via de rechter af te dwingen. Het is dus belangrijk om tijdig actie te ondernemen als uw werkgever niet betaalt.

Belasting over de transitievergoeding

De transitievergoeding wordt belast als inkomen uit arbeid. Dit betekent dat u loonheffing betaalt over het bedrag. De exacte belasting is afhankelijk van uw totale inkomen in het jaar van uitbetaling.

Belastingtarieven

De volgende belastingtarieven zijn van toepassing:

• Tot €28.407: 35,82% loonheffing
• €28.407 tot €76.818: 37,48% loonheffing
• Boven €76.818: 49,50% loonheffing

Omdat de transitievergoeding wordt opgeteld bij uw reguliere inkomen, kan een deel van de vergoeding in een hoger tarief vallen. Het nettobedrag dat u overhoudt is dus lager dan het bruto bedrag.

Stamrecht en de transitievergoeding

Vroeger was het mogelijk om de ontslagvergoeding belastingvriendelijk te storten in een stamrecht-BV. Deze mogelijkheid is per 1 januari 2014 afgeschaft. De transitievergoeding moet dus direct worden belast als inkomen.

Transitievergoeding bij gedeeltelijk ontslag

Bij een gedeeltelijk ontslag (vermindering van uw arbeidsuren) kunt u onder bepaalde voorwaarden recht hebben op een gedeeltelijke transitievergoeding. Dit is het geval wanneer:

• Uw arbeidstijd structureel wordt verminderd met minimaal 20%
• De vermindering het gevolg is van bedrijfseconomische omstandigheden of langdurige arbeidsongeschiktheid

Transitievergoeding bij tijdelijk contract

Ook bij een tijdelijk contract dat niet wordt verlengd, heeft u recht op de transitievergoeding. Dit geldt ongeacht de duur van het contract. Zelfs als u maar een paar maanden heeft gewerkt, bouwt u recht op de vergoeding op.

Veel werknemers weten dit niet en lopen zo geld mis. Zeker bij meerdere opeenvolgende tijdelijke contracten kan de transitievergoeding behoorlijk oplopen.

Transitievergoeding bij ontslag wegens ziekte

Ook na twee jaar ziekte, wanneer uw werkgever een ontslagvergunning krijgt, heeft u recht op de transitievergoeding. Sinds 2020 kunnen werkgevers de betaalde transitievergoeding bij langdurige ziekte terugvragen bij het UWV via de Regeling compensatie transitievergoeding.

Dit betekent dat uw recht op de transitievergoeding na ziekte niet ter discussie staat: de werkgever moet betalen en kan vervolgens compensatie aanvragen.

Transitievergoeding en de vaststellingsovereenkomst

Bij een vaststellingsovereenkomst is de wettelijke transitievergoeding niet automatisch van toepassing. U en uw werkgever spreken zelf af welke vergoeding u ontvangt. Partijen zijn vrij om af te wijken van de wettelijke berekening – zowel naar boven als naar beneden. In de praktijk wordt de transitievergoeding vaak als ondergrens of uitgangspunt gehanteerd, maar dit is geen wettelijke verplichting.

Tips voor onderhandeling

• Gebruik de transitievergoeding als minimum uitgangspunt
• Onderzoek of er ruimte is voor een hogere vergoeding
• Laat de vaststellingsovereenkomst controleren door een jurist
• Vergeet niet over andere voorwaarden te onderhandelen, zoals vrijstelling van werk of het concurrentiebeding

Veelgestelde vragen over de transitievergoeding

Krijg ik de transitievergoeding netto of bruto?

De transitievergoeding wordt bruto berekend en uitbetaald. Uw werkgever houdt de loonheffing in, waardoor u het nettobedrag op uw rekening ontvangt.

Telt de transitievergoeding mee voor de WW?

Nee, de transitievergoeding heeft geen invloed op uw recht op WW-uitkering of de hoogte daarvan. Het zijn twee afzonderlijke zaken.

Kan mijn werkgever weigeren te betalen?

Als u recht heeft op de transitievergoeding, is uw werkgever wettelijk verplicht te betalen. Weigert de werkgever? Dan kunt u binnen drie maanden een procedure starten bij de kantonrechter.