Bij het beëindigen van uw dienstverband via een vaststellingsovereenkomst moet er iets geregeld worden met uw openstaande vakantiedagen. Worden deze uitbetaald of moet u ze opnemen? En wat gebeurt er bij vrijstelling van werk? In dit artikel leest u alles over vakantiedagen in relatie tot de vaststellingsovereenkomst.
Wettelijk recht op uitbetaling
De wet is helder: bij beëindiging van uw dienstverband heeft u als werknemer recht op uitbetaling van uw opgebouwde maar nog niet genoten vakantiedagen. Dit is een wettelijk recht dat niet zomaar kan worden afgepakt.
Naast de vakantiedagen moet uw werkgever u ook de tot aan de ontslagdatum opgebouwde vakantietoeslag uitbetalen. Deze wordt meestal pro rato berekend over de periode sinds de laatste uitbetaling van vakantiegeld.
Vakantiedagen in de vaststellingsovereenkomst
In een vaststellingsovereenkomst worden afspraken gemaakt over wat er met uw vakantiedagen gebeurt. Er zijn verschillende mogelijkheden:
Optie 1: Uitbetaling van alle vakantiedagen
De meest eenvoudige regeling is dat al uw openstaande vakantiedagen worden uitbetaald in de eindafrekening. Dit levert direct geld op bij het einde van uw dienstverband.
Voordelen van uitbetaling:
- Direct geld op uw rekening
- Duidelijke afrekening
- Geen discussie over "geacht opgenomen"
Optie 2: Opnemen van vakantiedagen
Een andere mogelijkheid is dat u uw vakantiedagen opneemt vóór de einddatum. U krijgt dan tijdens deze periode gewoon uw salaris, maar de dagen worden afgeboekt van uw vakantiesaldo.
Dit is vooral relevant wanneer:
- U nog moet werken tot de einddatum
- U de vakantiedagen fiscaal gunstiger wilt laten vallen
- U nog specifieke dagen vrij wilt zijn
Optie 3: Combinatie
U kunt ook een gedeeltelijke regeling treffen. Bijvoorbeeld: de helft van de dagen opnemen en de andere helft laten uitbetalen. Dit kan handig zijn om uw belastingdruk te spreiden.
Tip: bereken wat gunstiger is
Uitbetaling levert direct geld op, maar wordt belast als loon. Als u de vakantiedagen opneemt binnen de opzegtermijn, kan dit fiscaal soms voordeliger zijn. Overleg met een financieel adviseur wat in uw situatie het beste is.
Vrijstelling van werk en vakantiedagen
Een veelvoorkomende situatie bij vaststellingsovereenkomsten is vrijstelling van werk. Uw werkgever stelt u vrij van de verplichting om te werken tot de einddatum, met behoud van salaris. Maar wat gebeurt er dan met uw vakantiedagen?
"Geacht te zijn opgenomen"
Werkgevers proberen in deze situatie vaak de vakantiedagen weg te strepen tegen de vrijstellingsperiode. In de vaststellingsovereenkomst staat dan dat de vakantiedagen "geacht worden te zijn opgenomen" of "verrekend met de vrijstellingsperiode".
Let op: u hoeft hier niet mee in te stemmen
Als u wordt vrijgesteld van werk op initiatief van de werkgever, is het juridisch gezien niet redelijk om van u te verlangen dat u daarvoor vakantiedagen inlevert. U kunt onderhandelen over uitbetaling van uw vakantiedagen naast de vrijstellingsperiode.
Juridische achtergrond
Vrijstelling van werk betekent niet automatisch dat u vakantiedagen opneemt. Vakantie is bedoeld als rust- en recuperatieperiode, die u zelf moet kunnen plannen. Als de werkgever u de toegang tot het bedrijf ontzegt zonder dat u daarmee hebt ingestemd, is het niet redelijk om te eisen dat u daarvoor vakantiedagen inlevert.
Onderhandelingsruimte
In de praktijk wordt hier vaak over onderhandeld. Mogelijke compromissen zijn:
- Een deel van de vakantiedagen wordt verrekend, een deel uitbetaald
- Alle vakantiedagen worden uitbetaald, naast de vrijstelling
- De vergoeding wordt verhoogd ter compensatie van de vakantiedagen
Soorten vakantiedagen
Bij het bespreken van vakantiedagen is het belangrijk om onderscheid te maken tussen wettelijke en bovenwettelijke vakantiedagen. Ze hebben verschillende regels en vervaltermijnen.
Wettelijke vakantiedagen
Wettelijke vakantiedagen zijn het wettelijk minimum waar elke werknemer recht op heeft. Dit is vier keer de arbeidsduur per week. Bij een fulltime dienstverband van 40 uur per week zijn dat 20 vakantiedagen per jaar.
Kenmerken van wettelijke vakantiedagen:
- Verplicht minimum volgens de wet
- Vervallen 6 maanden na het jaar waarin ze zijn opgebouwd
- Dagen van 2024 vervallen dus op 1 juli 2025
Bovenwettelijke vakantiedagen
Bovenwettelijke vakantiedagen zijn extra dagen bovenop het wettelijk minimum. Deze worden vaak toegekend via de cao of arbeidsovereenkomst. Veel werknemers hebben 25 tot 30 vakantiedagen per jaar, waarvan het verschil met 20 dagen bovenwettelijk is.
Kenmerken van bovenwettelijke vakantiedagen:
- Extra dagen boven het wettelijk minimum
- Langere verjaringstermijn: 5 jaar
- Kunnen soms worden verkocht aan de werkgever
Vervaltermijnen
Vakantiedagen blijven niet oneindig geldig. Het is belangrijk om de vervaltermijnen te kennen, vooral bij een vaststellingsovereenkomst.
Vervallen wettelijke dagen
Wettelijke vakantiedagen vervallen 6 maanden na het kalenderjaar waarin ze zijn opgebouwd. Vakantiedagen die u in 2024 opbouwt, moet u vóór 1 juli 2025 opnemen. Na die datum kunt u ze niet meer opnemen én niet meer laten uitbetalen.
Vervallen bovenwettelijke dagen
Bovenwettelijke vakantiedagen verjaren na 5 jaar. Deze heeft u dus veel langer de tijd om op te nemen of te laten uitbetalen.
Uitzondering bij ziekte
Als u ziek bent geweest en daardoor uw vakantiedagen niet hebt kunnen opnemen, gelden andere regels. In dat geval kunnen de vervaltermijnen worden opgeschort.
Tip: check uw vakantiesaldo
Vraag vóór het tekenen van de vaststellingsovereenkomst een overzicht op van uw vakantiesaldo. Controleer hoeveel wettelijke en bovenwettelijke dagen u heeft en of er dagen dreigen te vervallen.
Berekening uitbetaling vakantiedagen
De waarde van een vakantiedag wordt berekend op basis van uw loon. De formule is relatief eenvoudig:
Basisberekening
Voor een fulltime werknemer:
- Jaarsalaris delen door het aantal werkdagen per jaar (meestal 260 bij 5-daagse werkweek)
- Of: maandsalaris delen door het gemiddeld aantal werkdagen per maand (21,67)
Wat telt mee?
Bij de berekening van de waarde van een vakantiedag telt meer mee dan alleen het basissalaris:
- Basissalaris
- Vaste toeslagen (ploegentoeslag, etc.)
- Structureel overwerk
- Provisie en bonus (gemiddelde)
Rekenvoorbeeld
Stel: u verdient €3.500 bruto per maand en u heeft 15 vakantiedagen openstaan.
- Waarde per dag: €3.500 / 21,67 = €161,52
- Totale waarde: 15 × €161,52 = €2.422,80 bruto
Vakantietoeslag
Naast de vakantiedagen heeft u ook recht op vakantietoeslag (vakantiegeld). Dit is 8% van uw bruto jaarsalaris, tenzij in uw cao of arbeidsovereenkomst anders is afgesproken.
Pro rato berekening
Bij ontslag wordt de vakantietoeslag pro rato uitbetaald. Als u bijvoorbeeld op 1 september uit dienst gaat en de vakantietoeslag wordt normaal in mei uitbetaald, heeft u recht op vakantietoeslag over de maanden juni, juli en augustus.
In de vaststellingsovereenkomst
In de vaststellingsovereenkomst moet staan dat u recht heeft op uitbetaling van de opgebouwde vakantietoeslag. Check dit voordat u tekent.
Onderhandelingstips
Vakantiedagen zijn een onderhandelingspunt bij vaststellingsovereenkomsten. Hier zijn enkele tips:
- Ken uw saldo: Weet precies hoeveel dagen u heeft openstaan
- Maak onderscheid: Weet hoeveel wettelijke en bovenwettelijke dagen u heeft
- Bereken de waarde: Weet wat uw vakantiedagen waard zijn in euro's
- Vrijstelling ≠ vakantie: Accepteer niet zomaar dat vakantiedagen worden verrekend met vrijstelling
- Vraag uitbetaling: Als de werkgever vakantiedagen wil verrekenen, vraag om compensatie elders
- Check de eindafrekening: Zorg dat de vakantiedagen en -toeslag correct in de eindafrekening staan
Veelgestelde vragen
Moet ik mijn vakantiedagen opnemen bij een vaststellingsovereenkomst?
Nee, u kunt ook kiezen voor uitbetaling. De wet geeft u recht op uitbetaling van niet-genoten vakantiedagen bij het einde van uw dienstverband.
Wat is gunstiger: opnemen of uitbetalen?
Dat hangt af van uw situatie. Uitbetaling levert direct geld op maar wordt belast. Opnemen kan fiscaal voordeliger zijn als het binnen de opzegtermijn valt. Raadpleeg een financieel adviseur.
Kan mijn werkgever vakantiedagen verrekenen met vrijstelling van werk?
Alleen als u daarmee instemt. U hoeft niet akkoord te gaan met verrekening van vakantiedagen tegen de vrijstellingsperiode. Dit is een onderhandelingspunt.
Wat als mijn vakantiedagen bijna vervallen?
Wettelijke vakantiedagen die dreigen te vervallen moet u tijdig opnemen of laten uitbetalen. Neem dit mee in de onderhandelingen over de einddatum.
Bouw ik vakantiedagen op tijdens vrijstelling van werk?
Ja, u blijft vakantiedagen opbouwen zolang uw dienstverband duurt, ook tijdens vrijstelling van werk. Deze dagen worden bij het einde van uw dienstverband uitbetaald of verrekend.
Conclusie
Vakantiedagen zijn een belangrijk onderdeel van de vaststellingsovereenkomst. U heeft wettelijk recht op uitbetaling van openstaande dagen, en u hoeft niet zomaar te accepteren dat deze worden verrekend met een vrijstellingsperiode.
Zorg dat u uw vakantiesaldo kent, maak onderscheid tussen wettelijke en bovenwettelijke dagen, en onderhandel over wat het beste bij uw situatie past. Laat de vaststellingsovereenkomst altijd controleren om te checken of de afspraken over vakantiedagen correct zijn vastgelegd.